Category: Başqan

Deputatla icra başçısının qarşılıqlı ittihamları “Yeni Müsavat”da; ilginc ittihamlara icra hakimiyyətindən reaksiya

Milli Məclisin deputatı, Xalq şairi Sabir Rüstəmxanlının Dövlət Təhlükəsizliyi Xidməti əməkdaşlarını doğulduğu Yardımlı rayonuna dəvəti etməsi ciddi rezonans doğurub. Deputat 4 icra başçısının həbsindən danışarkən bildirib ki, Yardımlı Rayon İcra Hakimiyyətinin başçısı Ayaz Əsgərov da həbs olunmalıdır.

Deputatın ittihamlarından az sonra mətbuatda rayonda aztəminatlı ailələrə yardım paylanılması ilə bağlı xəbərlər peyda olub. Eyni zamanda sosial şəbəkələrdə Sabir Rüstəmxanlıya yönəlik ittihamlar səsləndirilməyə başlayıb.

Yardımlıda nə baş verir? Sabir Rüstəmxanlının həbsini istədiyi icra başçısı kimdir? Başçı şair-deputatı niyə bu həddə çatdırıb ki, onun tutulması üçün açıq çağırış etdi?

“Yeni Müsavat”a açıqlama verən Sabir Rüstəmxanlı dedi ki, ölkədə gedən proseslər ciddi narahatlıq üçün əsaslar yaradır: “Bir rayonda icra başçısı çıxarılır və çox biabırçı faktlar ortaya çıxır. Rüşvət, ölkə qanunlarına hörmətsizlik, öz əyləşdiyi kürsüyə layiq olmamaq kimi məsələlər ortaya çıxır. Bir rayonda baş verdi və düşündük ki, 2-ci rayonda bu təkrar olunmamalıdır. Sonra 2-ci rayonda eyni vəziyyət ortaya çıxdı. Hətta rüşvət alma üsulları da eynidir. Rüşvət alınan idarələr belə eynidir. Sonra 3-cü rayon, ardından 4-cü rayon ortaya çıxdı. Belə məlum olur ki, bu adamlar ölkə başçısının xəbərdarlığından, ölkədə gedən proseslərdən heç bir nəticə çıxarmırlar”.

Deputat deyir ki, bu haqda məlumatlarla tanış olanda oxuyub ki, sırada başqa rayonlar da var və belə rayonlardan biri Yardımlıdır: “Niyə Yardımlı həmin siyahıya düşüb, bunun səbəbini dəqiq bilmirəm. Amma onu bilirəm ki, son vaxtlar müxtəlif saytlarda Yardımlının ayrı-ayrı kəndlərindən camaat dəstə-dəstə icra başçısından, ayrılan yardımların düzgün bölünməməsindən şikayətlər edirlər. Məndən bu haqda soruşulanda bildirdim ki, görünür, növbəti hədəflərdən biri də Yardımlı olmalıdır. Çünki camaat çox narazıdır”.

Deputat Yardımlının kəndlərində tanıdığı şəxslərlə əlaqə saxlayaraq durumla maraqlandığını söylədi: “Dedilər ki, məktəblərin təmiri üçün ayrılan pullar yeyilir. Rayona göndərilən yardımlar rayonda icra nümayəndələrinin evlərinə gedir. O evlərdə əl gəzdirəndən sonra yardımlar paylanılır. Bəzən ehtiyacı olanlar qalır kənarda, ehtiyacı olmayanlara yardım paylanır. Təkcə bunlar deyil. Son illər ölkədə kənd təsərrüfatı ilə bağlı layihələr gerçəkləşdirilir. Müasir heyvandarlığın, baramaçılığın inkişafı, müxtəlif qida məhsullarının tədarükü ilə bağlı tədbirlər həyata keçirilir. Yaxşı, bunun biri gəlsin də Yardımlıya. Yardımlı balaca dağ rayonudur. Sərhəd rayonudur. Bu rayona diqqət ayrılmalıdır. Bütün sadalananların heç biri yoxdur”.

Deputat bütün bu iradları icra başçısına bildirməməsinin səbəbini də açıqlayıb: “Rayona gedəndə icra başçısı ilə görüşmürəm. Təhsil aldığım orta məktəbdə şagirdlərlə görüş keçirmək istəyərkən Ayaz Əsgərov məktəbin direktoruna, Təhsil Şöbəsinin müdirinə tapşırmışdı ki, görüş olmaz. Özü də telefonlarını bağlayıb aradan çıxmışdı. Yalnız Prezident Administrasiyasının və Təhsil Nazirliyinin müdaxiləsindən sonra görüş baş tutdu. Bu cür münasibətdən sonra icra başçısına irad bildirməyim mənasızdır”.

Deputat Hamarkənd, Zenqəran, Dəlləkli, Ostair və digər kəndlərdə aztəminatlı ailələrə yardım çatmadığını bildirdi: “Ostair kəndində mənə müraciət edib yardım verilməməsinə etiraz edənlər olub. Bu məsələləri, tənqidləri deyəndən sonra bu, öz yanındakı işçiləri ortaya salıb yazdırır ki, Yardımlıda hər şey əladır. Azər Xamiyev gedib öz qohumlarının adı ilə yazı yazdırır və məni təhqir etdirir. Bu qədər qulbeçəlik olmaz. Bu adamlar tənqiddən nəticə çıxarmaq əvəzinə, böhtan atırlar”.

Sabir Rüstəmxanlı ona qarşı ittihamlardan da danışdı: “O zaman icra hakimiyyətinin başçısı olan şəxslə razılaşdıq ki, rayonda bir ziyalı evi tikək. Tikdim və açılış etdik. Gələn olmadı. Bir müddət VHP-nin qərargahı kimi işlətdim. Masallıda yerləşən və uşaqları ali məktəbə hazırlatdıran bir təhsil mərkəzi müraciət etdi. Binanı verdim tədris mərkəzi kimi işlətsinlər. Hamarkənddə bir məscid tikintisinə başladıq. Şeyxə də, aidiyyəti qurumlara da dedik. Sən bunu etməyəcəksən, gəlib İran edəcək, başqa müxtəlif qüvvələr girəcək kəndlərə. Məscidin özülü də atılmışdı. Sona qədər imkan vermədilər. Ona görə də xeyir-şər evi kimi rəsmiləşdirdik. Azər Xamiyevkimilər ora-bura yazdılar ki, burada məscid tikirlər. Məscid tikmək olmaz? Məscid tikməyə qoymadılar, məcbur qalıb xeyir-şər evi tikdik. İndi kənddə xeyir-şər evi bunlara niyə ağır təsir edir?”

Sabir Rüstəmxanlı Hamarkənd orta məktəbinə göndərilən kitabların kitabxanadan yığışdırılmasından da danışdı: ““Qanun” nəşriyyatının buraxdığı “Dünya ədəbiyyatı klassikası” məktəbə hədiyyə olunmuşdu. Kəndin yaşlı adamları da gedib oradan kitab götürüb oxuyurdular. Azər Xamiyevkimilər gedib məktəbə deyir ki, bu nə kitablardır, yığışdırılsın bu kitablar. Bundansa pul göndərsinlər məktəbin təmirinə. Bunların başı var?”

Sabir Rüstəmxanlı rayonda durumun ağır olduğunu da bildirdi: “İşsizlik baş alıb gedir. Sakinlər rayondan köçüb gedirlər. Gündə 10 manat qazanmaq üçün Qaradağ daş karxanalarında daş atır camaat. Bu insanlar yazıq deyil? Virus məsələsi ailələri param-parça edib. İnsanlar bir tikə çörəyə möhtacdır. Səhərdən axşamadək kabinetə girib oturmaqla iş düzəlməz. Başçı camaatın içində olmalıdır”.

Yeni Müsavat qəzeti

–  Demək olar ki, bu gün dünya iflic vəziyyətindədir. Tarixdə təxminən 100 ildən bir bu  kimi pandemiyalar olur və dünyanı format edir. İndiyə kimi bu barədə çox əsərlər yazılıb. Ağlımıza gələn , günümüzü əks etdirən  ən uyğun nümunə Alber Kamyunun “Taun” əsəridir. Sizcə “korona” adlandırılan taclı ölüm dünya ədəbiyyatında, eləcə də bizim ədəbiyyatımızda öz əksini olduğu kimi tapacaqmı?

–  Şübhəsiz ki… artıq bir çox publisistik  yazılar, şeirlər yazılır. Başımıza gələn bu fəlakətin təbii halda yoxsa süni yolla ortaya atıldığını deyə bilmərəm. Şübhəli məqamlar var. Bizim düşüncələrimizin, araşdırmalarımızın xaricində olan bir hadisədir. Alimlər, virusoloqlar müxtəlif fikirlər bəyan edirlər. Rusiyadan Amerikaya gedib yaşayan Putinin dostu olan bir şəxs deyir ki, bu işin başında Rusiya dayanır. Novosibirskidə  yerləşən “Vektor “ labaratoriyası  var. Keçən ilin payızında orda parlayış oldu və ordakı həkimlər Çinin Uohan vilayətində hərbiçilərin beynəlxalq yarışlarında iştirakından sonra bu virusu yaydılar. O, qeyd edir ki, bu Rusiyanın dünyada yerinə yetirmək istədiyi müxtəlif iddialarının nəticəsidir. Çin burda seçilmiş qurbandır. Başqa versiyalardan birində eyni qayda Amerikaya da şamil olunur. Tramp bu virusu – Çin virusu adlandırır. Hətta Çindən 3 milyard dollar təzminat tələb edir. Və digər ölkələr də bu iddiada ola bilərlər. Daha bir versiya bizim çox yaxşı tanıdığımız  Amerika yaşayan məşhur həkim  türkəsilli alim Mehmet Öz yazır ki, bu kimi viruslar həmişə olub, olacaq və daha təhlükəliləri də ola bilər.  Bu virus özünü  bəzən qripəbənzər sadə bir virus kimi göstərir, bəzən çox ağır nəticə – ölüm ilə nəticələnir. Dünyada yeni olduğu üçün buna hələ öyrəşməmişik. Gələcəkdə vaksini tapılacaq, insan buna digər qriplər kimi yanaşacaq. İqtisadçıların bununla bağlı iddia etdiyi başqa bir variant da var ki, bu pandemiyadan sonra zənginlər daha da zənginləşəcək, yoxsullar nisbətən  sıradan çıxacaqlar. Dolların qiyməti qalxır, Amerika dünyaya borclar verir, nisbətən kasıb ölkələri özündən asılı qoyur. Hələ planda görücülərin, baxıcıların proqnozları da var. Bütün bu iddialar, ittihamlar, proqnozlar hələ çox əsərlərin yazılmasına səbəb olacaq.

–   İnsanlar bu virusdan öncə meqapolislərin səs küyündən, tıxaclarından   yorulmuşdular. Bəlkə də düşünürdük ki, evdə qala bilsəydik bu yorğunluq canımızdan çıxardı. Amma bu müddət 1 həftə sonra əksinə təsir göstərdi.

–   Mənim fikrim budur ki, dünyanın nizamı pozulmuşdu. Düşünürəm ki, bu nizam çətin olsa da, dünyaya  müəyyən qədər öz təsirini göstərəcək. Mənə görə bu bəlanın faciəvi tərəfləri ilə yanaşı, biraz da insani tərəfi də var. Bu da ondan ibarətdir ki, dünyada xüsusən də Avropanın bəzi ölkələrində insanlığa yaraşmayan , insan əxlaqı ilə bir araya gəlməyən bir çox meyllər var. Eynicinsli insanların ailə qurmağı, əxlaqsız gecə həyatı və s. İnsanlığın bu dəyərləri ayaq altında qalmışdı. İnsan alveri, silah alveri, narkotika alveri , insan həyatının ucuzlaşmağı dünyanı böyük bir çirkaba çevirmişdi. İndi sərhədlərin, yolların bağlanması, insanların evlərə qapanması əslində bunları düşünməyə imkan verir. Təbii ki, hamı narahatdır. Bütün dünyada olduğu kimi ölkəmizdə də  nə qədər ailələr sıxıntı yaşayacaqlar. Dövlətimiz müəyyən qədər bu işin çətinliyini boynuna götürür. 600 mindən artıq xırda və orta sahibkarlara yardım, işi olmayan insanlara sosial təminat verir. Neftin qiymətinin aşağı düşdüyü, demək olar ki, gəlir gətirən bütün sahələrin dayandığı bir vəziyyətdə dövlət vətəndaşından öz qayğısını əsirgəmir. Bəlkə  iqtisadiyyatın məhdudlaşması, neftin bahalaşmağı insanları ənənəvi istehsal sahələrinə yönəldər. Əkinçilik, maldarlıq sahələri inkişaf edər. Rayonlardan gəlib günəmuzd işləyib kirayə qalanlar öz torpaqlarının bərəkəti ilə dolansalar, əvvəlkindən daha rahat yaşaya bilərlər.

 –  Yazıçılar insanların psixologiyası ilə işləyən insanlardır, sizcə insanların davranışlarında bu pandemiya hansı izləri qoyacaq?

– Müvəqqəti sıxıntıdır, əlbəttə bir müddət belə olacaq. Bu uzun müddət davam edə bilməz. Bu hala yuxarıdakı variantlar kimi və ya hər hansı siyasi rəng vermək istəmirəm. Karantin tədbirləri əlacsızlıqdan və məcburiyyətdən irəli gəlir. Əlbəttə bu insanların psixologiyası və davranışında ciddi iz buraxacaq. Dünyanın xaosundan, qaçhaqaçından, qovhaqovundan uzaq qalmağın üstünlüklərini sonra hiss edəcəklər. Bu günlərin izi hər cəhətdən həyatımıza yansıyacaq. Bu itkilər daha böyük itkilərin qarşısını almaq üçündür.

–   İnsanları birləşdirmək, düşündürmək üçün  kütləvi bəladan təsirli nəsə ola bilərdimi? Bəlkə biz yazarlar bu hadisəyə daha sentimental don geyindiririk?

–  Yox bu reallıqdır axı. Çox dövlətlər, insanlar ağalıq, Allahlıq iddiasında idi. Bu mənada bu hadisəyə təkcə yazıçıların humanist yanaşmasını demək düzgün olmazdı. Peşəsindən, nüfuzundan, imkanlarından  asılı olmayaraq bütün insanların bir peşmançılıq hissləri baş qaldırdı.  Raketlər, kosmik stansiyalar,  təcrübələr , peyklər hamısı atmosferi zədələyir. Ozon dəliyi böyüyür, xəstəliklər artır. Bunların davam etməsi insanlığın sonudur, insan öz savaş eşqinə dur deyə bilmirsə bu bəşəriyyətin sonudur. Təbiət  ekologiyanın bu qədər çirkləndirməsinin qisasını alır. Ümüdsüzlüyə qapılmaq lazım deyil, təbiətin öz nizamlayıcı qüvvəsi də var. Lakin olanlar insanlara bir dərs verir. Hər halda dünyanın axırı deyil.

–  Evdə qalmaq yazıçı üçün digər peşə sahiblərinə nisbətən elə də çətin olmamalıdır. Yəqin ki, yazı və ya mütaliə vərdişi bu barədə onlar xilas edir.

–  Yazıçının kənarda tərk edib evində tapdığı başqa bir dünyası da var. Bu onun yazı-pozu dünyasıdır. Yaradıcı adam heç vaxt evdə qalmaqdan darıxmaz, bezməz.

–  Bütün ziyalılarımız, aydınlarımız, elm adamlarımız insanlara çağırış edirlər. Bu günlərdə pandemiyanın qarşısını alan ən ağıllı və variantsız addım karantin rejimidir. İnsanlar evdə qal sözündən bezməsinlər deyə, onlara bununla yanaşı daha nələr tövsiyyə edirsiz?

–   Evdə qal deyən dünya əslində bizə sinifdə qal deyir. Bütün dünya 2020 -ci sinifdə qalıb. İnsanlar imtahanlardan kəsildi. Başqa çarə yoxdur, hamı evdə qalsın. Amma nəfsini, pislik eşqini, haram ehtirasını çöldə qoyub evdə qalsın. Toylarda,  yaslarda nə qədər israfçılıq , harınçılıq vardı. Bir xəstəlik bütün düzəni yoluna qoydu. Məni bir yazıda işarələmişdilər. Quranda yazılıb ki, cəhənnəmi 19 mələk idarə edir. Bəlkə bu virusun başqa bir adının  Covid-19 olmağının da bununla bir uyğunluğu var. Yer üzünü cəhənnəmə döndərmək üçün bu mələklərin virus şəkilində yerə enməyi kimi izah olunur.  Gərək  insanı insan edən mənəvi saflığı qoruyaraq evdə qalıb, sonra çölə təmiz çıxaq. Bu gün 200-ə yaxın dustağın əfv fərmanı qüvvəyə mindi. Onlar da öz evlərinə yeni arzular, yeni ümüdlərlə getdilər.

Söhbətləşdi: Nuranə Nur 

Ədəbiyyat qəzeti