Category: Arxiv

Milli Məclisin bugünki iclasında millət vəkili Sabir Rüstəmxanlı soyadların milliləşdirilməsi sahəsindəki vəziyyətə toxunaraq, hələ də yeni doğulan uşaqlara “ov, “yev” soyad sonluqlarının verilməsindən narazılıq edib.

Modern.az-ın xəbərinə görə, deputat qeyd edib ki, soyad sonluqlarının milliləşdirilməsi vacib məsələdir və bu, həyata keçirilməlidir.

“Mən bilmirəm, hansı mexanizm tapılmalıdır ki, bu iş başa çatdırılsın. Buna mane olan hansı qüvvədir?”.

Daha sonra o, himn məsələsində deputat Elman Məmmədovu dəstəkləyib. Bildirib ki, Milli Məclisdə Azərbaycanın dövlət himinin oxunması vacibdir və oxunmalıdır.

S.Rüstəmxanlı dövlət himinin səsləndirilməsi ilə bağlı iradlarını bildirib. Deputat qeyd edib ki, himn ifası zamanı qadın səsi daha çox nəzərə çarpır. O bunu himinin 15-20 il əvvəl oxunması ilə əlaqələndirib və bildirib ki, bu məsələyə yenidən qayıtmaq lazımdır.

Dövlət müstəqilliyimizin bərpasının 22-ci ildönümü münasibəti ilə VHP sədri, millət vəkili, İstiqlalçı deputat Sabir Rüstəmxanlı Azərbaycan xalqını təbrik etmişdir Təbrikdə deyilir:

Sizi 18 oktyabr – Azərbaycanın Dövlət Müstəqilliyinin Bərpası Günü münasibəti ilə səmimi qəlbdən təbrik edirəm.

1991-ci ilin 18 oktyabr xalqımızın həyatında müstəsna əhəmiyyətə malik bir gündür Məhz həmin gün illər öncə başlamış Milli Azadlıq hərəkatı öz hədəfinə çatdı və dövlətimizin müstəqilliyi bərpa olundu.

Müstəqilliyin bərpası uğrunda xalq hərəkatı 1988-ci ildən açıq müstəviyə keçsə də, bu böyük yolu yalnız 3 illə məhdudlaşdırmaq olmaz. 1920-ci il aprel işğalından sonra Xalq Cümhuriyyətinin müstəqillik ideyasını xalqın yaddaşında yaşadan və bu yolda həyatını itirən minlərlə ziyalımızın, fikir adamının mübarizəsinin nəticəsində ki, milli şüur daim yaşadı və 80-ci illərdə böyük bir axına çevrildi. “İstiqlalçı deputatlar” adı ilə bilinən 43 ziyalı bu yolda canından keçmiş sələflərinin, ümumilikdə xalqın istəyini öz imzalarında tarixləşdirdilər. Ona görə də imzalarımızın görünməyən, amma daha dərin kökündə həm də Əhməd cavadın Almaz İldırımın, Hüseyn Cavidin, Mikayıl Müşfiqin,  və əlbəttə ki, ömrünün sonuna qədər azadlıq mübarizəsini davam etdirən və üçrəngli bayrağımızın bir daha enməyəcəyinə hər zaman inanan Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin  və onun silahdaşlarının adları da hekk olunub.

Ömrünü dövlətin azadlığı və müstəqilliyinə həsr etmiş, bu yolda bütün təzyiqlərə, çətinliklərə, ölüm hədələrinə sinə gərmiş bizlər və rus işğalı nəticəsində tarixdə görünməmiş repressiyalar, sürgünlər, saxtakarlıqlar yaşamış Azərbaycan xalqı üçün müstəqillik xoşbəxtliyini sözlə ifadə etmək mümkün deyil.

Dövlət Müstəqilliyin Bərpası Günü Azərbaycan üçün, yeni nəsil üçün önəmli və şanlı bir tarixi dir ancaq o günün şahidləri və iştirakçıları üçün bütün hiss və həyəcanları, sevinci-kədəri, ağrı-acısı, xoşbəxtliyi ilə daim yaşayan, heç vaxt Dünənə çevrilməyəcək Canlı və Diri Gündür. Ömrünü o günü görmək arzusu ilə yaşayanlar hər məsələyə məhz O Günün ucalığından baxırlar.

Bir daha sizlərin hər birinizi Müstəqilliyin Bərpası Günü münasibətilə təbrik edir, müstəqilliyimizin, azadlığımızın əbədi olmasını arzulayıram”.

Sabir Rüstəmxanlı: «Bu gün dərc olunan «Azərbaycan» qəzeti, Cümhuriyyət dövründə dərc olunan “Azərbaycan»ın davamçısı deyil»

“Azərbaycan” qəzetinin ötən günkü sayında qəzetin 95 illiyi münasibətilə geniş yazı dərc olunub. Yazının müəllifi “Azərbaycan” qəzetinin baş redaktoru, millət vəkili Bəxtiyar Sadıqovdur.

Məqalədə qəzetin keçdiyi yol, 1918-ci ildə Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin rəsmi orqanı kimi fəaliyyəti,Ü.Hacıbəyli, Ş.Rüstəmbəyli, X.Ibrahimli, M.Ə.Rəsulzadə, F.Ağazadə, M.Hadi, H.I.Qasımov, M.Şahtaxtlı, A.Ziyadxanlı, Ə.Müznib, Ə.Cavad və başqalarının qəzetdəki fəaliyyətindən söhbət açılır. 

Daha sonra qəzetin 1991-ci ildə yenidən müstəqillik qazanması ilə öz fəaliyyətini bərpa etməsindən, azadlıq və suverenlik ideyalarının həyata keçirilməsində fəal rolundan, Heydər Əliyevin qəzetə diqqət və qayğısından söhbət açılır. 

Ancaq məqalədə “Azərbaycan” qəzetini 2-ci dəfə bərpa etmiş, 2 il bu qəzetin redaktoru olmuş Sabir Rüstəmxanlının adı çəkilmir. Sanki bu məlum tarix heç olmayıb, bu şəxsin “Azərbaycan” qəzeti ilə bağlılığı yoxdur.

Məqalədə yazılanlarla bağlı millət vəkili Sabir Rüstəmxanlı öz fikirlərini belə ifadə etdi: “Bu qəzet haqqında bir kitab çap etmişdilər və həmin kitabda qəzetin indiki redaktorunun 50-60 şəkli yer alımışdı. Ancaq qəzeti yaradanlar, bərpa edənlər haqqında heç bir cümlə yox idi. Bu, Azərbaycanın müstəqilliyinin bərpasını, xalq hərəkatının tarixini unutdurmaq cəhdidir. Bu, rəsmi dairələrin və bu dairələrin rəsmi orqanı olan qəzetin mövqeyidir. Hansıki bu qəzeti 1989-cu ildə mən bərpa etmişəm və 2 il bu qəzetin redaktoru olmuşam. ”Azərbaycan” qəzeti 400 min tirajla çıxırdı və azad qəzet idi. Bu qəzetin Azərbaycan mətbuatının inkişafında, ictimai şüurumuzun inkişafında böyük rolu olub. Indiki “Azərbaycan” qəzetinin rəhbərliyinin reallıqları gizlətmək cəhdi əbəsdir və indiki “Azərbaycan” qəzeti Xalq Cümhuriyyəti qəzetinin davamçısı deyil. Bu qəzet sadəcə Milli Məclisin bir bülletenidir. Indiki “Azərbaycan”ın  özünü Cümhuriyyət dövründə, 1989-cu ildə çap olunan “Azərbaycan” qəzetlinin davamçısı hesab etməyə mənəvi haqqı yoxdur. Bu gün “Azərbaycan” qəzeti öz fəaliyyət prinsiplərindən ayrı düşüb və tamam başqa istiqamətdə fəaliyyət göstərir”.

“Azadlıq” qəzeti

Vhp.az şair-publisist, tərcüməçi, VHP-nin İdeologiya Şöbəsinin müdiri, “Vətəndaş Həmrəyliyi” qəzetinin baş redaktoru İbrahim Quliyevin Kulis.az-a müsahibəsini təqdim edir:

– İbrahim müəllim, uzun illərdir ki, həm elmi fəaliyyətlə, həm jurnalistika ilə, həm tərcüməçiliklə, həm də bədii yaradıcılıqla məşğul olursunuz. Bu sahələrdən hansı sizə daha doğmadır?

– Doğmalıq nə üzərində və nə zaman işləməkdən, mövzunun sənin ruhuna, düşüncənə nə qədər yaxın olmasından asılıdır. Ümumiyyətlə, sifarişli iş çox nadir halda insanın istəyi, onun yaradıcılıq ampluası ilə üst-üstə düşür. Xüsusən, tərcümə işində belə hallar çox olur. Çünki biz o qədər varlı da deyilik ki, sifarişlərdən, təkliflərdən imtina edək. Qaldı qeyd etdiyiniz üç sahəyə… Ürəyimə yatan mövzunun hansı fəaliyyət sahəsinə daxil olmasının fərqi yoxdur, özümü orada doğma hiss edirəm. Məsələn, bir tərcüməçi kimi “Qüssə mələyi”ni, “İrəvan bir müsəlman vilayəti idi” kitablarını, Foruğ Fərruxzadın şeirlərini birnəfəsə tərcümə eləmişəm. Nizami yaradıcılığında zərdüştiliyin tədqiqi ilə də eyni şövq və həvəslə məşğul oluram. Çünki dahi Nizaminin və bəşəriyyətin ilk dini kitabının yaradıcısı olan Zərdüştin bizim genetik yaddaşımızda dərin izləri var. Nizami özü nə qədər müsəlman olsa da, o da genetik yaddaşın hüdudlarından tam çıxa bilməyib, təhtəlşüurun diktəsi ilə hər bir əsərində ya açıq, ya da gizli şəkildə bu dinə üz tutub. Bunu araşdırmaqdan gözəl nəsə ola bilərmi? Bədii yaradıcılığa gəldikdə isə, ancaq öz hiss və duyğularımla baş –başa qalanda kompüter klaviaturası arxasında oturmuşam. Diqqət yetirsəniz görərsiniz ki, mənim bədii parçalarım çox azdır, çünki mövzu ilə qaynayıb-qarışmadan yazmıram.

– Arada ədəbi tənqidi yazılarınıza rast gəlirəm. Bugünkü ədəbi proses haqda nə deyə bilərsiniz?

– Əgər proses deyiriksə, ilk növbədə onun davamlılığını nəzərdə tuturuq. 90-cı illərdən bu yanakı inkarlar və təsdiqlər mənə çox tanışdır. XX yüzilliyin əvvəlindəki rus ədəbiyyatına baxın: onlarla cərəyan, onlarla tendensiya; futurizm, naturalizm, formalizm, realizm və sair. Və ilaxır. Bolşevik inqilabından sonra inkarlar, ənənədən imtinalar, yeni prinsiplər … Əslində, bunlar hamısı ictimai-siyasi təlatümlərin ədəbiyyatda inikasından başqa bir şey deyil. Okean sakitləşən kimi nəhəng gəmilər yenə öz yerində görünür. Sadəcə, bu tufanlarda hələ lövbər ata bilməmişlər batıb gedir. Bəlkə onlar daha uzaqlara üzüb gedə bilərdi. Faciə bundadır ki, bu illərdə onlarla istedadlı gənc öz gücünü və enerjisini inkarlara, ənənələri dağıtmağa sərf elədi. Halbuki, “fırtınadan doğulanlar” onsuz da tarixin arxivinə qovuşacaqdı. Həmin gənclər yalnız indi-indi, təxminən 20 ildən sonra ədəbiyyata qayıdırlar. Gündəlik mətbuatda qalmaqallara sərf etdikləri güc və enerjini bərpa edib yeni bədii əsərlərlə çıxış edirlər. Baxın, son dövrlərdə Seymur Baycanın, elə sənin özünün necə maraqlı əsərləri ərsəyə gəlib. Demək istədiyim odur ki, proses məfhumu mənim təsəvvürümdə ədəbiyyatı öz dibsiz dərinliyinə dartan ictimai-siyasi hadisələr burulğanını assosiasiya edir. Yazıçı isə hadisələrin içində, bir qədər də dəqiq desək, ümumi axında yox, ya həyatın dibində, ya da fövqündə olmalıdır. Çünki müşahidə aparmaq üçün bir qədər aralıda dayanmaq daha yaxşıdır.

– Ədəbi tənqid bu gün öz üzərinə düşən vəzifələri yerinə yetirə bilirmi? Bəziləri deyir ki, ədəbi tənqid artıq öz funksiyasını itirib. Bu fikrə münasibətiniz necədir?

– Ədəbi tənqid ədəbiyyatla elmin baş-başa uyuduğu məkandır. Onun qarşısında hansı əlahiddə vəzifələri ola bilər? Burada söhbət sadəcə, səbəb və nəticədən gedə bilər. Məncə, ədəbiyyatın qarşısında duran vəzifələr həm də ədəbi tənqidin vəzifələridir. Əgər ədəbiyyat öz üzərinə düşən vəzifələri yerinə yetirirsə, bu, həm də ədəbi tənqidin öz vəzifələrini yerinə yetirməsidir. Fərq bircə ondadır ki, yazıçının obrazları, baş qəhrəmanı həyatdan gəldiyi halda tənqidçinin qəhrəmanları ədəbi mühitdən, kitablardan gəlir. Yazıçı özü bu zaman baş qəhrəman rolunda çıxış edir. Buna görə də ədəbi tənqid-necə ki, əksəriyyət bizdə belə qəbul edir-sadəcə dilə yatmayan terminlərin dalbadal düzülüşü, mürəkkəb sintaktik quruluşlu cümlə kimi başa düşülməməlidir. Bizdə ədəbi tənqidin dili bütün zamanlarda tərcümə dilini xatırladıb. Doğrudur, bir vaxtlar Asif Əfəndiyev ədəbi tənqidi bədii-fəlsəfi bir üslub üzərinə gətirməyə çalışsa da buna müvəffəq olmadı. Amma Yaşar Qarayev öz nümunəsində ədəbi tənqidin poeziyasını yarada bildi. Bu gün artıq ədəbi tənqidin klassik funksiyasından danışmaq doğru olmaz. Sovet dövründə konkret ideologiya var idi, ədəbi tənqid əsərin ideyası pərdəsi altında həmin ideologiyanın parametrlərindən kənara çıxanları daşqalaq etməklə məşğul olurdu. Bu gün həmin vəzifələr yoxdur. Ədəbi tənqidin yeni vəzifələri isə tənqidlə məşğul olanların özlərinə belə bəlli deyil. Ona görə də bu birləşmədəki “tənqid” sözü sıradan çıxmalıdır və getdikcə çıxır. Rəhim Əliyev, Vaqif Yusifli, Əsəd Cahangir, Cavanşir Yusifli, Akif Hüseynov və digər alimlərimiz sadəcə, müasir ədəbi prosesi izləməklə və ona rəy bildirməklə məşğul olurlar.

– Çox gözəl şeirləriniz var. Mən hələ 90-cı illərdə sizin ədəbi jurnallarda şeirlərinizə rast gəlmişəm. Məncə, bir şeirlər kitabınız da çıxıb. Uzun müddət poeziyadan aralı düşdünüz? Bu, nəylə bağlı idi?

– Çap olunmamaq, yazmamaq deyil. Şeir yazmışam və indi də yazıram, sadəcə, onları yığıb çap etdirməmişəm. Ötən əsrin sonlarında çap olunan “Dar ağacı” adlı şeirlər toplumunu da əslində xalq şairi Sabir Rüstəmxanlı çap edib. O, şeirlərimi oxuyandan sonra onlara əla bir ön söz yazaraq mətbəəyə aparmağımı tapşırdı. Beləcə, birinci və hələlik son şeirlər kitabım nəşr olundu. Bu illər ərzində xeyli şeir yazmışam, yəqin ki, bir kitab da çap etdirəcəyəm. Qaldı az yazmağıma, məncə, bütün sənətlər haqqında işlənən peşəkarlıq sözünü heç cür şeirə aid etmək olmaz. Axı, insan necə peşəkar şair ola bilər? Bu, o deməkdir ki, o, kefi istəyən anda sevə və ya sevməyə bilər. Halbuki sevgi yeganə duyğudur ki, heç vaxt bizim iradə və ağlımızdan asılı olmayacaq. Şeir də beləcə.

– Bu gün sanki şeir nəsrə nisbətən bir qədər kölgədə qalır. Bunun səbəbləri nədir?

– Çünki həyatımız “prozaikləşib”. Romantika bizim dünyamızın sahillərindən çəkilib gedir. Şeir sabah haqqında duyğuların və keçmişlə bağlı kövrək xatirələrin poetik əks sədasıdırsa, nəsr reallıqdır. Əgər nəsr şeiri üstələyibsə, deməli biz keçmişi unutmağa və gələcək haqqında düşünməməyə başlamışıq. Bunu ağılın ürək üzərində qələbəsi kimi yox, hər ikisinin itkisi kimi başa düşməliyik. Bir məqamı da deyim, gəncliyində şeir yazan istedadlı şairlərin əksəriyyəti yaş keçəndən sonra nəsrə keçiblər. Ona görə ki, gənclik və sevgi çağları şeiri də özü ilə aparır. Əgər bütün dünyada nəsr poeziyanı üstələyibsə, deməli, dünyamız qocalmağa başlayıb.

– Siz bayaq dediyiniz kimi, İran şahı Pəhləvinin birinci xanımı Föziyyə xanımın xatirələrini, Foruğ Fərruxzadın şeirlərini fars dilindən bizim dilə çevirmisiniz. Cənubda yaranan ədəbiyyatın bizim dilə tərcüməsi hansı səviyyədədir?

– Çox bərbad vəziyyətdə. Şərq dillərindən sistemli bədii tərcümə yoxdur. Ayrı-ayrı şəxslərin öz təşəbbüsləri ilə etdikləri tərcümə hesabına biz Şərq ədəbiyyatını, tutalım, İranda gedən ədəbi prosesi öyrənə bilmərik. Bunun üçün dövlət sifarişləri, Şərq dillərindən birbaşa tərcümə edən mərkəzlər olmalıdır. Onu da deyim ki, ədəbiyyat böyük institutların, strateji mərkəzlərin proqnozlaşdıra bilmədiyi prosesləri daha tez duyur, hiss edir və əks eləyir. Bu mənada da ədəbi əsərlərin vaxtında dilimizə çevrilməsi çox faydalı olar. Digər tərəfdən, Güney Azərbaycanda yaşayan çoxsaylı soydaşlarımız da obyektiv səbəblər üzündən fars dilində yazmaq məcburiyyətində qalıblar. Onların da bizim oxuculara çatdırılması vacibdir.

– Bu gün tərcümə olunan əsərlərin keyfiyyəti bir tərcüməçi kimi sizi qane edirmi?

– Birmənalı şəkildə deyim ki, tərcümə səviyyəsi oxucunu razı sala bilən əsərləri barmaqla saymaq olar. Əvvəla, bizdə demək olar ki, orijinaldan tərcümə yox səviyyəsindədir. Əsərlərin böyük əksəriyyəti rus dilindən çevrilir ki, bu da istər-istəməz əsl mətndən uzaqlaşmaya gətirib çıxarır. Bundan əlavə, son illərdə meydana çıxan tərcümələrdə bir tələskənlik, pintilik hökm sürür. Sanki əsər redaktor, korrektor tərəfindən oxunmayıb. Oxucuya qeyri-mükəmməl, natamam iş təqdim olunur. Əlbəttə, bunun əsas səbəbi tərcüməçinin tərcümə etdiyi dili və öz dilimizi mükəmməl bilməməyidir. Vaxtilə bizdə çox yaxşı tərcüməçilər və nümunəvi tərcümələr olub. Məsələn, “Yevgeni Onegin”in tərcüməsini bütün zamanlar üçün şedevr hesab etmək olar.

– İbrahim müəllim, siz həm də Əfqanıstanda döyüşmüsünüz. Rəhmətlik yazıçı dostumuz Zakir Sadatlı o dövr haqqında “Əfqanıstan uçurumu” adlı çox gözəl bir əsər yazdı. Siz həyatınızın Əfqanıstan dövrüylə bağlı xatirələrinizi yazmaq haqda düşünürsünüzmü?

– Zakir Sadatlı aramızdan vaxtsız getdi, Allah ona rəhmət eləsin! Yaxşı da kitab yazıb, o əsəri mən bir gecəyə oxudum. Yerlər, döyüş bölgələrinin əksəriyyəti mənə tanışdır. Üstəlik, Zakir hadisələrə bu günün prizmasından baxa bilib. Mən də əvvəllər Əfqanıstan haqqında bir neçə xatirə yazmışam, fikrim var ki, haçansa onları bir yerə toplayıb, memuar kimi oxuculara təqdim edim. Yaxın vaxtlarda bunu edəcəyəm. Üstəlik, həmin kitabı elə Zakirin xatirəsinə ithaf etmək fikrim var. Axı biz yaxın taleyin övladları olmuşuq.

Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyasının  (VHP)  sədri, millət vəkili Sabir Rüstəmxanlı VHP Ali Məclisinin sədri Rafiq Manaflını 55 yaşı münasibətilə təbrik edib.

Təbrikdə deyilir: «Rafiq bəy! 55 yaşınızı təbrik edir, Sizə uzun ömür, cansağlığı arzulayıram.

Sizin 55 illik ləyaqətli və zəngin ömür yolunuzun bir əsas məqsədi və qayəsi olub: Vətənə , onun müstəqillik idealına, onun vətəndaşnın azadlıqlarına xidmət göstərmək! Ən gənc yaşlarından – ali məktəb illərindən başlayaraq Siz həmin ideal uğrunda yaşamış, mübarizə aparmış və nəhayət, bu mübarizənin başında duran aparıcı şəxsiyyətlərdən biri olmusunuz. 1988-ci ildə başlanan xalq hərəkatının fəal iştirakçılarından, 1989-cu ildə təsis edilən Azərbaycan Xalq Cəbhəsinin (AXC) yaradıçılarından və fəal üzvlərindən olmusunuz Sizin siyasi fəaliyyətinizin mühüm bir hissəsi Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyası ilə bağlıdır. 1996-cı ildən Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyasının (VHP) üzvü, həmin ildən VHP Siyasi Şurasının üzvü olmusunuz. Artıq 12 ildir VHP Ali Məclisinin sədrisiniz. Bu partiyanın inkişafında, təşkilatlanmasında, idarə olunmasında, onun ölkədə siyasi qüvvəyə çevrilməsi istiqamətində yorulmadan çalışmısınız. Bu gün də partiyanin Məclis sədri olaraq fəaliyyətinizi davam etdirirsiniz.

Hörmətli Rafiq bəy !

Bir daha Sizi yubileyiniz münasibəti ilə təbrik edir, səxsi həyatınızda xoşbəxtlik, ictimai-siyasi fəaliyyətinizdə uğurlar arzulayıram».

Bir qrup tanınmış hüquqşünasın Demokratik Qüvvələrin Milli Şurasının prezidentliyinə namizədi Cəmil Həsənli ilə bağlı bəyanat verməsi birmənalı qarşılanmadı. Çünki elə bəyanatda da vurğulandığı kimi hazırda Azərbaycanın siyasi həyatında mühüm bir tarixi hadisəni yaşadığımız bir məqamda tanınmış hüquqşünasların belə bir təşəbbüslə çıxış etməsi rəğbətə səbəb olub. Qəzetimizin dünənki sayında bəyanat müəlliflərindən Mətləb Mütəllimli ilə müsahibəni diqqətinizə çatdırmışdıq.
Bu gün də vəkillərin bəyanatına imza atmış başqa bir tanınmış hüquqşünasla müsahibəni diqqətinizə çatdırırıq.

Həmsöhbətimiz VHP Siyasi Şurasının üzvü Əlövsət Əliyevdir. Ə.Əliyevə ilk sualımız belə bir bəyanatın hazırlanmasını hansı səbəblərin zəruri etdiyi ilə bağlı oldu.

– Əslində Cəmil Həsənliyə dəstək verən hüquqşünaslar bu siyahıda əks olunanlarla məhdudlaşmır. Azərbaycan cəmiyyətində mövcud hakimiyyətin apardığı siyasətlə razı olmayan və yaxud buna etiraz etmək niyyətində olan böyük bir kəsim var. Bu bəyanat sadəcə olaraq insanları bu məsələyə münasibət bildirməyə həvəsləndirmək üçün verilən bir bəyanatdır. Insanlar çəkinməməli öz rəylərini bildirməlidirlər. Insanlar dəstəklədikləri insanlara münasibətlərini açıqlamalıdırlar. Bu çağırış Azərbaycanda baş verən qanunsuzluqlarla razı olmayan, oturuşmuş korrupsiyaya qarşı etirazını bildirən kəslərədir. Bu bəyanat insan hüquqlarının pozulmasının adi bir hala çevrildiyi məmləkətdə yaşamağa “yox” deyənlərə bir müraciətdir. Ölkənin az qala işğal ərazisi olması barədə düşünməyə məcbur edən və bu düşüncəni özündən rədd etməyi bacaran insanlara səslənmədir. Azərbaycanın regionun super dövləti olduğu kəlməsi tez-tez işlənir. Amma regionun super dövlətində insan hüquqları bu qədər pozula bilməz. Təsəvvür edin, demokratik dəyərlərə üstünlük verən, insan hüquq və azadlıqlarını qorumağa çalışan bütün beynəlxalq təşkilatlar Azərbaycana külli miqdarda vəsait ayırır ki, vətəndaşımıza öz hüquqlarını qorumaq üçün maarifləndirmə kursu keçir. Amma Azərbaycan hakimiyyəti yüz dəfələrlə çox sərmayə qoyurlar ki, vətəndaşlarımıza seçkini saxtalaşdırmanın qaydasını öyrətsinlər. Mən bu yaxınlarda seçkini saxtalaşdıran və dairələrdə təmsil olunan bir neçə hakimiyyət nümayəndəsi ilə görüşmüşəm. Bir daha o qərara gəlmişəm ki, Azərbaycan hakimiyyətinin insanlara bu cür neqativ keyfiyyətləri aşılamasına görə Azərbaycan vətəndaşı olmağımdan üzülmüşəm. Çox pis olmuşam. Həqiqətənmi belə cəmiyyət olar? Insanlara saxta olmalarına görə pul payla, rüşvət ver. Bu çox əxlaqsız tendensiyadır. Hakimiyyət təmsilçiləri müxalifət üzvləri ilə bağlı müəyyən səhnələri KIV-də işıqlandırmaqdan və bu halı əxlaqsızlıq kimi təqdim etməkdən zövq alır. Amma mən düşünürəm ki, hakimiyyətin apardığı bu siyasət fiziki əxlaqsızlıqdan dəfələrlə əxlaqsız hərəkətdir. Ona görə hüquqşünasların bəyanatı təkcə Cəmil Həsənliyə dəstək deyil, bu ölkədə baş verən hüquqsuzluğa qarşı mübarizə istiqamətində bir çağırışdır.

– Tanınmış hüquqşünas kimi siz özünüz Cəmil Həsənlinin kampaniyasında necə iştirak edəcəksiniz?
– Helmit Kol Almaniyanı birləşdirən kansler oldu. Amma zamanı çatanda alman xalqı dedi ki, bəsdir və növbəti müddətə sizi seçmək istəmirik. Eyni yanaşma Azərbaycanda da olmalıdır. Mən demirəm ki, Ilham Əliyev bu hakimiyyəti idarə edə bilmir, o, çox pis prezidentdir, korrupsionerdir, o, Azərbaycandan ölkəmizə çatacaq var-dövləti, əmlakı talayaraq xaricdə özünə, uşaqlarına mülk alır. Amma mən artıq Ilham Əliyevdən yorulmuşam və istəyirəm ki, artıq Azərbaycana başqa bir şəxs rəhbərlik etsin. Mən Azərbaycana başqa idarəçilik nəfəsinin, başqa ruhun gəlməsini istəyirəm. Tez-tez bəyan edirlər ki, biz Əliyevlərə minnətdar olmalıyıq ki, Azərbaycan müstəqilliyini qoruyub saxlaya bilib. SSRI-nin şinelindən çıxan hansı respublika məhv olub ki? Yalan üzərində qurulan bir təbliğatdır. Xalqı bu qədər aşağlamaq olmaz. Parlamentə “Detektiv fəaliyyəti”ylə bağlı qanun layihəsi təqdim edirik. Onu qəbul etməyərək, bəzi komissiya sədrləri bəyan edirlər ki, Azərbaycan xalqının səviyyəsi imkan vermir ki, “Detektiv fəaliyyəti”ylə bağlı qanun layihəsi təqdim edilsin. Bunu deyən deputatların öz səviyyəsi çatmır. Onların öz səviyyələri o qədər aşağıdır ki, xalqı da öz səviyyələrində görürlər.

“Hakimiyyət təbliğatı ilə əxlaqını göstərir”

– Cəmil Həsənli Milli Şuranın prezidentliyə namizədi olduqdan sonra ona qarşı çirkin kampaniya aparılır. Seçki müəyyən dövrü əhatə edir. Amma Cəmil Həsənli Azərbaycanı dünyada tanıdan bir elm xadimidir. Ona qarşı bu cür münasibəti necə dəyərləndirmək olar?
– Milli Şura ikinci dəfə vahid namizədi müəyyənləşdirən zaman mən özüm Cəmil Həsənli ilə Mehman Əliyevin namizədliyi arasında qalmışdım. Milli Şuranın sədri Rüstəm Ibrahimbəyovun prezidentliyə namizədliyi haqqında mən əvvəlcədən fikrimi bəyan etmişdim. Bu fikir hətta Milli Şuradakıları da qəzəbləndirmişdi. Mənə etirazlar bildirirdilər ki, niyə Rüstəm Ibrahimbəyovun Rusiya vətəndaşlığından çıxa bilməyəcəyini yazıram. Çünki Rüstəm Ibrahimbəyov namizədliyi irəli sürülən gün Rusiya vətəndaşlığından çıxması ilə bağlı arayışı ictimaiyyətə açıqlamalı idi. Biz də bilərdik ki, bu şəxs vətəndaşlıqdan çıxmaq üçün müraciət edib və ondan sonra Rusiyaya təpki göstərmək olardı ki, nəyə görə bu müraciətə 5 aydan çox müddətə baxırsız. Mən düşünürdüm ki, Mehman Əliyev və Cəmil Həsənli haqqında hakimiyyət az ittiham tapa biləcək. Hərçənd ki, Azərbaycanda heç kim qondarma ittihamlardan sığortalanmayıb. Buna baxmayaraq Cəmil Həsənli haqqında da bu cür çirkin addımlara yol verilir. Bunu təbii qəbul etmək lazımdır. Çünki bu, hakimiyyətin idarəçilik formasıdır. Əgər hakimiyyət kiminsə ailəsinə, onun şəxsi həyatına müdaxilə edir, onun yaxınlarını aşağlayırsa, deməli, öz yaxınları barəsində də bu cür aşağlama hallarına vərdiş edib və bu onun həyat tərzidir. Əgər qəzetin baş redaktoru bu cür yazıları dərc edirsə, deməli, o öz ailəsi haqqında oxşar materialların dərc olunmasına hazır adamdır. Əgər bu hallar televiziyada baş verirsə, deməli, telekanal rəhbərliyi üçün baş verənlər adi haldır və onun həyat tərzidir. Cəmil Həsənli barəsində bu cür ittiham xarakterli məlumatların verilməsiylə hakimiyyət texnoloqları öz həyat tərzlərini göstərirlər. Cəmil bəy ən nümunəvi və hörmət etdiyim insanlardan biridir. Cəmil Həsənli azərbaycanlı olduğuna görə qürur duyduğum şəxslərdəndir.

“Hakimiyyət hər addımı ilə siyasi fəaliyyəti aşağı endirməyə çalışır”

– Hakimiyyət ölkədə seçki fəallığının qarşısını almaq üçün əlindən gələni edir. Budəfəki seçkidə namizədlərin sayının çox olması da hakimiyyətin məqsədyönlü siyasətidir. Bundan başqa, ITV istisna olmaqla heç bir telekanal seçki təşviqatında iştirakla bağlı müraciət etməyib. Bu halların qanuni tərəflərin necə dəyərləndirərdiniz?
– Özünü müxalifət sayan və prezidentliyə namizədliyini irəli sürərək, qeydə alınacaq şəxslər sonda öz namizədliklərini Cəmil Həsənlinin xeyrinə geri götürəcəklər. Düşünürəm ki, namizədlikləri qeydə alınmış şəxslərdən xüsusilə Ilyas Ismayılov bu addımı ata bilər. Digər namizədlər də bunu edə bilər. Çünki dünyanın bir çox ölkələrində, xüsusilə ABŞ-da şəxslər bir dəfə namizədliklərini irəli sürürlər. Namizədlər uduzduqdan sonra ikinci dəfə eyni döyüşə girmirlər. Düşünürəm ki, bu cür siyasilər də Cəmil Həsənlinin xeyrinə namizədliklərin geri götürəcəklər. Amma digər namizədlər barəsində bunu deyə bilmərəm. Onlar hakimiyyətin niyyətlərini gerçəkləşdirmək üçün bu addımı atıblar. Hakimiyyətin addımlarını və əvvəlcədən nələrin baş verəcəyini proqnozlaşdırmaq olmaz. Çünki hər dəfə yeni sürprizlə üzləşirik. Hakimiyyət seçkinin irəli çəkilməsi, seçki müddətinin azadılması ilə bağlı Seçki Məcəlləsinə edilən dəyişikliklərlə çalışır ki, ölkədə normal seçki mühiti yaratmasın. Bu yaxınlarda YAP bəyanatla da çıxış etdi ki, Ilham Əliyevin xüsusi təbliğatla məşğul olmasına ehtiyac yoxdur. Çünki xalq onu kifayət qədər yaxşı tanıyır.

– Yeri gəlmişkən hakimiyyət təmsilçiləri bəyan edir ki, seçki kampaniyası dövründə Ilham Əliyev iş qrafikinə heç bir dəyişiklik etməyəcək və iqtidarın namizədi üçün, ümumiyyətlə, təbliğat kampaniyası aparmayacaq. Seçkidə iştirak edən namizədin bu cür addımın necə qiymətləndirmək olar?
– KIV-lərə yaxşı bəllidir ki, seçkinin saxtalaşdırılmasıyla bağlı ölkədə bütün mexanizmlər hazırdır. Hesab edirlər ki, əhalinin seçkiyə dəvət olunmasının əhəmiyyəti yoxdur. Çünki bu mexanizm elə qurulub ki, onun işləməsi üçün seçicilərin seçkiyə cəlb olunması gərək deyil. Ona görə Ilham Əliyev televiziyaya çıxan zaman xalqa müraciət edərək seçkiyə çağıracaq? Belə çağırış hakimiyyətə sərf etmir. Bütün mexanizm seçkinin saxtalaşdırılmasına yönəlib. Ona görə də hakimiyyət məhz bu cür seçki kampaniyasının onlar üçün əhəmiyyətsiz olduğunu bəyan edir və bunu utanmaz şəkildə elan edirlər.

– Dövlət başçısı Bərdəyə səfəri zamanı məmurlara növbəti xəbərdarlığını edib. Ilham Əliyev bir daha vurğulayıb ki, məmurların həyatı vətəndaşlar üçün nümunə olmalıdır və məmurlar sadə həyata üstünlük verməlidirlər. Bundan əvvəl də oxşar çağrışlar olmuşdu. Əvvəlki çağrışlardan fərqli olaraq bu dəfəki çağrış bir nəticə verə bilərmi?
– Bu, idarəçilik formasıdır. Ölkə rəhbəri məmurları bu vasitələrlə xəbərdarlıq edir. Ilham Əliyev əvvəl bəyan etmişdi ki, ad gününü qaçqınlarla keçirib. Bu cür çağırışlardan daha çox sərt addımlar atılmalıdır. Bəzi müsəlman ölkələrində bu yaxınlarda inqilab baş verən zaman Ilham Əliyev sərt şəkildə bəyanat verdi və bildirdi ki, Azərbaycanda korrupsiya elementləri aradan qaldırılmalıdır. Bu bəyanat iki ay ömür sürdü. Həmin müddətdə heç kəs rüşvət almadı və insanlar çox xoşbəxt yaşayırdılar. Prosedur qaydalar o qədər rüşvətsiz həyata keçirilirdi ki, mən düşünürdüm ki, bundan sonra insanlar rüşvət versələr belə məmurlar almayacaqlar. Amma məmurlara qarşı sərt addımlar atılsa və bunu ölkə başçısı istəsə, rüşvət almamaq halı daimi otruşa bilər. Amma bu, mövsümü xarakterli çağırışlardır.

“Aslan İsmayılova, Qurban Məmmədova qarşı bu cür münasibət yolverilməzdir”

 – Əgər hakimiyyət tərəfindən əvvəllər siyasi fəallar hədəf götürülürdüsə, indi hədəfə həmin siyasi fəalların hüquqlarını qoruyan şəxslər gəlir. Tanınmış vəkillər Qurban Məmmədov və Aslan Ismayılovla bağlı baş verənlər bunu sübut edir. Bu yürüdülən siyasəti necə dəyərləndirirsiniz?
– Bu çox gülməli haldır. Həm Aslan Ismayılov, həm Qurban Məmmədova qarşı bu cür münasibət yolverilməzdir. Aslan Ismayılov ölkənin tanınmış vəkillərindən biridir. Bu ərəfədə ona qarşı törədilən hərəkətləri onun siyasi aktivliyi ilə izah edirəm. Qurban Məmmədova qarşı münasibət isə olduqca gülməlidir və Hacıbala Abutalıbov demişkən, analoqu olmayan faktdır. Yol-nəqliyyat hadisələrinə görə, xüsusilə az ağır xəsarətlə bağlı baş verən hadisə üzündən kiminsə həbsi mənim yadımda deyil. Mən beş il müstəntiq işləmişəm və ən çox apardığım işlər yol-nəqliyyat hadisələri ilə bağlı olub. Bu, hüquq müdafiəçilərinin susdurulmasına yönəlib. Yəqin ki, seçkiyə qədər bununla kifayətlənilməyəcək və növbəti qurbanlar da olacaq.

– Hazırda həbsdə olan siyasi məhbuslara təzyiq edərək onlardan hakimiyyətin lehinə bəyanatların alınması, onlara əfv ərizəsinin yazılması üçün təzyiqlər edilir. Bunu necə dəyərləndirirsiniz?
– Əli Insanova, Fərhad Əliyevə və başqa siyasi məhbuslara əfvlə bağlı ərizələrin imzalatdırılması, onların adından indiki dövlət başçısına dəstək müraciətlərinin alınıb, dərhal ictimaiyyətə çatdırılması ilk növbədə onların siyasi yükə malik olmasının göstəricisidir. Həmin şəxslərin məhz bu siyasi yükə görə həbs olunduğu bununla bir daha sübut olunur. Hakimiyyət bununla özünü ifşa edir. Hakimiyyət beş il öncə bu şəxslərin siyasi məhbus olmadığını iddia edirdisə, indiki addımları ilə bu insanların siyasi məhbus olduqlarını təsdiqləyir.

Xəyal

“Azadlıq” qəzeti

Milli Şuranın namizədi Cəmil Həsənlinin prezidentliyə namizədliyi qeydə alınıb.

Mərkəzi Seçki Komissiyasının (MSK) bu gün keçirilən iclasında Komissiyanın katibi Arifə Muxtarova namizədliyi irəli sürülən Cəmil Poladxan oğlu Həsənli haqqında məlumat verib.

 MSK katibi bildirib ki, C. Həsənlinin təqdim etdiyi imza vərəqələri yoxlanıb və onun namizədliyinin qeydə alınması üçün hüquqi əsasların olması müəyyən edilib.

 MSK-nın İşçi qrupunun rəhbəri İlham Məmmədov isə deyib ki, MSK-ya 44 495 imza nümunəsi təqdim edilib, 40291 imza etibarlı sayılıb.

 Arifə Muxtarova əlavə edib ki, seçki qanunvericiliyinə görə, prezidentliyə namizədin qeydə alınması üçün, onun müdafiəsi məqsədilə ən azı 40 min imza toplanmalıdır. Bu səbəbdən də adıçəkilən şəxslərin namizədliyinin qeydə alınması məqsədəuyğun hesab edilir.

 MSK açıq səsvermə yolu ilə C. Həsənlinin namizədliyini qeydə alıb.

18 oktyabr Azərbaycan tarixinin ən şərəfli səhifələrindən biri – Dövlət Müstəqilliyi Günüdür. XX ərin sonlarında SSRİ-nin dağılması ilə yaranan tarixi şərait nəticəsində Azərbaycan dövlət müstəqilliyini bərpa edib.

1991-ci il oktyabrın 8-də Azərbaycanın keçmiş Ali Sovetinin işə başlanan növbədənkənar sessiyası 4 gün müzakirələr aparıb. Nəhayət, 1991-ci il oktyabrın 18-də Ali Sovetin sessiyasında tarixi sənəd – Dövlət Müstəqilliyi haqqında Konstitusiya Aktı qəbul edilib.

Həmin vaxt aktın lehinə Ali Sovetin 360 deputatından 258-i səs verir, yerdə qalanlar ya sessiyaya qatılmayıb, ya da onun əleyhinə səs veriblər. Konstitusiya Aktında göstərilib ki, müstəqil Azərbaycan dövləti 1918-1920-ci illərdə mövcud olmuş Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin hüquqi varisidir.

Konstitusiya Aktı 6 fəsil, 32 maddədən ibarətdir. 1991-ci il dekabrın 29-da ümumxalq referendumunda məsələ müzakirəyə çıxarılıb və əhalinin 95%-i səsvermədə iştirak edərək ölkənin müstəqilliyinə, suverenliyinə və istiqlaliyyətinə səs verib. Azərbaycanın müstəqilliyi bərpa olunandan sonra dövlət bayrağı, himni və gerbi haqqında da qanunlar qəbul edilib.

Milli Azadlıq Hərəkatının fəal üzvlərindən biri olmuş, bütün ömrünü haqsızlığa qarşı mübarizəyə, demokratik mühitin yaranmasına həsr edən Miralim Bəhramov bu gün yaşadığı Cəlilabad şəhərində vəfat edib. Onun vəfat etməsinə səbəb ürək çatışmazlığının olduğu bildirilir.

Bəhramov Miralim Mirxudiyar oğlu 1 yanvar 1953–cü ildə Cəlilabad şəhərində anadan olub. N.Nərimanov adına Azərbaycan Tibb İnistitunu bitirib. 1988-ci ildən başlanan Xalq Hərəkatına qoşulub. Cənub bölgəsində SSRİ-yə qarşı başlanan xalq hərəkatının fəal təşkilatçılarından və liderlərindən olub. Cəlilabadda başlanan ilk mitinqlərin təşkilatçısı olub, həmçinin, Cəlilabadda Cənubi Azərbaycanla sərhədlərin sökülməsinə də başçılıq edib. Azərbaycan Xalq Cəbhəsinin ilk qurucularından, AXC Cəlilabad şöbəsinin ilk sədri olub.

1999-cu ildə Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyasına (VHP)  üzv olub. 2000-2004-cü illər ərzində VHP Cəlilabad RT-nin sədri kimi fəaliyyət göstərib. Siyasi fəaliyyətinə görə o, dəfələrlə təqib və təzyiqlərə, repressiya aktlarına məruz qalıb, həbsdə yatıb.

Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyasının rəhbərliyi və VHP Cəlilabad RT-nin üzvləri Miralim bəyin vəfatından kədərləndiklərini bildirirlər, mərhumun yaxınlarına, dostlarına və hərəkat yoldaşlarına dərin hüznlə başsağlığı verirlər.

Allah rəhmət eləsin.

Məkanı cənnət olsun!

Bu gün ATƏT-in Azərbaycandakı seçkiləri müşahidə missiyasının Qərb zonası üzrə təmsilçiləri Moniko Lisitskaya və İIqor Kzima Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyası (VHP) Şəmkir rayon təşkilatının sədri Ülfət Zeynalovla görüşüb.

VHP Şəmkir rayon təşkilatından daxil olan  məlumata görə, görüşdə qarşıdan gələn 9 oktyabr prezident seçkiləri, rayonda və bölgədə seçki ilə vəziyyət müzakirə olunub.

Ülfət Zeynalov seçki ilə bağlı durumu nümayəndələrə izah edib. Görüş qarşılıqlı dialoq şəraitində keçib.