Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyası

Category: Slayder

  • Rus şovinizmi Putinin sayəsində epidemiyaya çevrilib

    “Ukrayna bataqlığında çabalayan, dünyanın yarısından çoxu ilə düşmən olan, saysız-hesabsız sanksiyalarla üz-üzə qalan Rusiya durumdan çıxış yolu tapmaq əvəzinə özünü daha dərin quyuya batırır. İmperalist və işğalçı təfəkkürün müasir dünyada heç cür keçməyəcəyini anlamaq istəməyən “şimal ayısı” qisasını qonşu dövlətlərdən almaqla özünün natamamlıq kompleksini kompensasiya etmək istəyir. Pyotrun zamanından bu yana dəfələrlə rus vəhşiliyinə məruz qalan Azərbaycan yenə də Kremlin hədəfindədir”.
    Bakupost.az xəbər verir ki, bunu VHP Mərkəzi İcra Aparatının rəhbəri Samir Əsədli bildirib.
    O qeyd edib ki, AZAL-a məxsus təyyarənin Qroznı üzərində vurulmasına görə Rusiya tərəfi hələ də üzr istəməyib. Bu gərginlik bitməmiş Rusiyada azərbaycanlılara qarşı güc strukturlarının cinayət tərkibli hərəkətləri kimlərinsə artıq sərhədləri keçdiyini göstərir:
    “Baş verən hadisələr bir daha təsdiləyir ki, Rusiya şovinizm siyasətindən əl çəkmir. Rusiyanın Ukraynaya qarşı başladığı müharibə, bu xalqa, dinc əhaliyə qarşı törətdiyi vəhşilik, qəddarlıq, dağıntı və günahsız insanların kütləvi qətliamı şovinizm siyasətinin növbəti mərhələsi idi. Daha bir qəddarlığı, vəhşiliyi Yekatrinburqda azərbaycanlılara qarşı törədərək, bu ölkədə hüququn və qanunun aliliyinin olmadığını göstərdi. Baş verənlər Rusiyada digər xalqlara kin və nifrətin yüksək təzahürüdür. Bu siyasət tezliklə Putin imperiyasını parçalayacaq və ilk növbədə rus xalqının özünə böyük təhlükədir. Raşizm başqa xalqlara diskriminasiyanı, istismarı rəva görür. Məşhur publisist və jurnalist Nevrozov yazır ki, patriotizm, şovinizm, imperializm rus xalqı üçün hər şey əvəz edən alkoqol kimidir. Bu ideologiya prezident Putinin səyləri ilə artıq zəhərləyici, yoluxucu mahiyyət alıb, epidemiyaya çevrilib. Bu epidemiya elə rus cəmiyyətini məhv edəcək. Necə ki, “qəhvəyi vəba” Almaniyaya və dünyaya faciələr yaşatdı, indi də raşizm bu yolu tutub. Buna ilk növbədə rus xalqı etiraz etməli, Putinin bu siyasətinə qarşı çıxmalıdır. Yekaterinburq şəhərində azərbaycanlıların yaşadığı evlərə basqın olunmasına, etnik zəmində terrora qarşı Azərbaycan cəmiyyəti qəti şəkildə etiraz edir, bu cinayətə göstəriş verənləri lənətləyir“.
     
    Lalə,
    BakuPost

  • Tarix boyu Rusiyanın azərbaycanlılara qarşı bu cür vəhşiliklərini görmüşük

    Rusiyada azərbaycanlılara qarşı törədilən hadisə dövlət tərəfindən həyata keçirilən cinayətdir.

    Bunu “Report”a açıqlamasında Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyasının sədri, Xalq şairi, Dünya Azərbaycanlıları Konqresinin həmsədri Sabir Rüstəmxanlı deyib.

    O bildirib ki, bu hadisə dövlət çətiri altında gizlənmiş və yaxud gizlədilmiş quldur dəstələri tərəfindən törədilib:

    “Rusiya rəsmiləri bu adamları cəzalandırmaq əvəzinə, “araşdırılır” kimi mənasız ifadələrdən istifadə edirlər. Bu, Rusiya Daxili İşlər Nazirliyinin əməkdaşları tərəfindən törədilən vəhşilikdir. Əgər insanın günahı və yaxud hər hansı cinayəti varsa, bu qanunauyğun yolla cəzalandırılmalıdır.

    Heç kimə haqq verilmir ki, insanı ailəsinin gözünün qarşısında öldürəsən. Bunun bir adı var – o da vəhşilik”.

    S.Rüstəmxanlının sözlərinə görə, tarix boyu Rusiyanın bu cür vəhşiliklərini görmüşük:

    “Tarixdə Çar Rusiyasında, keçmiş SSRİ-də bu cür hadisələr, qətliamlar olub. Başqa xalqlara qarşı dözümsüzlük, nifrət, əsasən türk və müsəlman xalqlarına qarşı bu cür hadisələr törədilib. Bunu nə qədər gizlətməyə çalışsalar da, mümkün deyil. İndi də Rusiyada vətəndaşlıq alan, orada doğulan azərbaycanlıları məcburi ilə olaraq Ukrayna ilə müharibəyə göndərirlər. İnsanlar döyüşmək istəmir, lakin məcbur edirlər.

    Rusiya və Ukrayna qardaş xalqlardır. Bir müddət sonra barışacaqlar. Niyə axı iki qardaşın arasında olan şeyə azərbaycanlıları qatırlar. Ukrayna cəbhəsində xeyli azərbaycanlı var, oranı müdafiə edirlər, Rusiya cəbhəsində azərbaycanlılar məcburi şəkildə müharibəyə göndərilir. Bizim milləti bir-birinə qarşı üz-üzə qoyurlar.

    Ümumiyyətlə Rusiyanın bu cür siyasəti bizi təəccübləndirməməlidir. Biz onların əməllərini 1990-cı ildə görmüşük. SSRİ-nin bütün ordu növləri azərbaycanlı dinc əhaliyə qarşı gəlib. O vaxt da bu, Rusiyanın siyasəti idi. O vaxt hamımız SSRİ vətəndaşı idik. Həmin vaxt da bu cür amansız hadisələri öz vətəndaşlarına qarşı törətdilər”.

    VHP sədri deyib ki, Azərbaycanda rus məktəblərinin, rus ali təhsil müəssisələrinin sayı artmaqdadır:

    “Bunun təcili şəkildə üzərinə düşülməlidir, bunlara yox deməyin zamanı gəlib. Başqa dilin öyrənilməsində qarşı deyilik. Biz müstəqil dövlətik. Öz dilimizin təbliği ilə məşğul olmalıyıq. Azərbaycanda bəzi qüvvələr rus ocaqlarını körükləyirlər”.

    DAK həmsədrinin sözlərinə görə, 3 milyondan artıq həmvətənmiz Rusiyadadır:

    “Biz Rusiya ilə münasibətləri hər zaman yaxşı saxlamağa çalışmışıq. Orada yaşayan azərbaycanlılar yaxşı işləyib yaşaya bilsin deyə, münasibətləri yaxşı saxlamışıq. Lakin birtərəfli sevgi olmur. Biz bütün vasitələrlə Rusiya ilə münasibətləri qoruyub saxlamağa çalışırıq. Amma o tərəfdə sərnişin təyyarəmiz vurulur, çox sayda dinc vətəndaşımız ölür. Hələ də bu məsələyə tam aydınlıq gətirilməyib. Üzdə yalandan xoş münasibət göstərir, arxada Ermənistanı qucağında saxlayır. Rusiya onlara hər cür güzəşt eləməyə hazırdır. Bizə gələndə isə düşmənçilik siyasətini davam etdirir. Bunun arxasında rəsmi siyasət dayanır.

    Dünyada miqrasiya hazırda normal şeydir. Dünya, Avropa köçür, müəyyən işlər qurulur. Avropada xeyli azərbaycanlı çalışır, lakin onlara qarşı Rusiyadakı kimi vəhşiliklər törədilmir.

    Rusiyanın ümumiyyətlə miqrantlara ehtiyacı var. Mərkəzi Asiyadan gedən türk miqrantları olmasa Rusiyanın iqtisadiyyatı çökər. Çox böyük zərərlə qarşılaşarlar. Bunu hər kəs bilir və anlayır. Lakin yenə türklərə, müsəlmanlara qarşı düşmən niyyətlərini dəyişə bilmirlər. Mən yenə Rusiya tərəfinin azərbaycanlılara qarşı törətdiyi cinayətkar əməlləri pisləyirəm və tez bir zamanda qiymət verməyə çağırıram. Bu cinayəti törədənlər ağır şəkildə cəzalandırılmalıdır”.

  • Əqidə yolçusunun “Azərbaycannaməsi”

    Sabir Rüstəmxanlının əsərlərinin 15 cildliyi ictimaiyyətə təqdim olunub

    Xəbər verildiyi kimi, Xalq şairi, Dünya Azərbaycanlıları Konqresinin həmsədri, tanınmış ictimai-siyasi xadim Sabir Rüstəmxanlının əsərlərinin 15 cildliyi nəşr edilib. 1970-ci ildə “Gənclik” nəşriyyatında “Tanımaq istəsən” adlı 40 səhifəlik ilk kitabı 4500 tirajla çıxan müəllif bu gün ölkənin ən ünlü qələm sahiblərindəndir. 

    Sabir müəllimin ilk kitabı ilə bağlı maraqlı xatirəsi var: “Bu, şəhərli bir qıza sevgi ünvanı idi. 24 yaşım vardı. Deyirdim ki, əgər məni tanımaq istəyirsənsə, doğulduğum kəndə, dağlara gəlməlisən, böyüdüyüm mühiti görməlisən. Onda məni duya bilərsən. Şeirin məzmunu budur. Kitabın ümumi məzmunu isə bir vətəndaşlıq səciyyəsi daşıyır. Cavan söz adamı, şeir həvəskarı kimi gəlmişəm bu meydana. Əgər məni tanı­maq istəyirsənsə, bu kitabı oxu – kitabın qayəsi budur. Bu kitab şeirə bir vəsiqəm, ədəbiyyata bir vətəndaşlıq pasportum idi”.

    Gəl tutub əl-ələ qaçaq bu gündən,
    Qayıdaq öz uşaq keçmişimizə.
    Utancaq, mehriban, dəli, qüssəli,
    Yolları dolaşıq keçmişimizə…

    Ardınca şairin bir neçə il fərqlə “Sevgim, sevin­cim”, “Xəbər gözləyirəm”, “Gəncə qapısı”, “Sağ ol, ana dilim”, “Qan yaddaşı” kitabları çıxıb. Sonra Sabir Rüstəmxanlı “Ömür kitabı”nı vərəqləyib, “Bütövlük həsrəti” ilə qovrulub, “Xətai Yurdu”nda “Bu, sənin xalqındır”, “Sağ ol, ana dilim” söyləyib, “Atamın ru­hu”na, “Göy tanrı”ya üz tutub, “Tanrının elçisi” Oğuz xanla ucalıb, “Ömür kitabı”nda “Əbədi sevda”sına qovuşub, “Difai fədailəri”nə qoşulub, taleyimizin “As­tar”ını üzünə çevirib və dünyanın bir çox ölkəsində çap olunan 50-dən yuxarı kitabın yazarı kimi tanınıb, sevi­lib. Bu yolda “Sunami”yə də düşüb, “Sənsizliyi yaşa­maq” da yazılıb qismətinə. Və nə xoş ki, Azərbaycanın Müstəqillik Aktına imza atanlardan olub, 44 günlük Vətən müharibəsindən sonra “Qarabağa dönüş” (poe­ma) edib.

    Çoxcildliyinin çapı ilə əlaqədar redaksiyamızın qo­nağı olan görkəmli ziyalı ilə söhbəti oxuculara təqdim edirik.

    – Sabir müəllim, 60 illik bədii, elmi-publisistik yaradıcılığınızın yekunu olan çoxcildliyin işıq üzü görməsi münasibətilə sizi təbrik edirik. AMEA-nın Mərkəzi Elmi Kitabxanasında da sanballı bir təqdi­mat oldu. “Akademikin son əsəri” adlı maraqlı ro­manı olan müəllifin külliyatının məhz orada təqdim edilməsi, bəlkə də bir qanunauyğunluq idi. Tədbirə akademiklər, professorlar, şair və yazıçılar toplaş­mışdı. Hamı da ürəkdən danışırdı… 

    – Çox sağ olun. 15 cildlik əsərlərimin çapından sonra sanki çiynimdən bir yük götürülüb. O mənada yox ki, daha yazı-pozu işlərinə nöqtə qoydum. Əksinə, iş daha da artıb. Sadəcə olaraq, 2021-ci ildə seçilmiş əsərlərimin nəşrinə başlayanda bunun belə ağır bir iş olduğunu bilmirdim. Yazıların tarixini müəyyənləş­dirmək, xronologiya üzrə düzmək, yenidən gözdən keçirmək xeyli vaxt və qüvvə istəyir. Nəşr prosesinə də gərək nəzarət edəsən. Bu mənada, sonda dərindən bir nəfəs aldım. Hələ də yarımçıq yazılarım qalır, ta­mamlaya bilməmişəm. İndi buna bir qədər imkan var. Düşünürəm ki, şükür, bir iş başa çatdı, amma yol hələ başa çatmayıb, qüvvə də tükənməyib. Mərkəzi Elmi Kitabxanadakı təqdimat isə unudulmaz oldu. Düzdür, bütün yaradıcılıq gecələrim gur keçib, amma bu təqdi­mat – alim, yazıçı dostlarımın çıxışları, ordakı insanla­rın münasibəti məni çox sevindirdi.

    – Bu görüşümüz həm də Şairlər Gününə (5 iyun) təsadüf edir. Buna görə də təbriklərimizi qəbul edin. Bu günlər, eyni zamanda, Mikayıl Müşfiqin və Vaqif Səmədoğlunun dünyaya gəldikləri tarixlə əlamətdardır. Bir qədər də bu barədə danışardınız.

    – Deyirlər ki, dünyada əvəzolunmaz adam yoxdur, amma mənə görə, heç kim heç kimi əvəz eləmir. Hər kəsin öz yeri var. Dünya elə qəribə yaranıb ki, 2 qum dənəsi də, iki insan da bir-birinə oxşamır və gedənin yerini gələn doldurmur. Hər kəs öz həyatını, öz taleyi­ni yaşayır. Müşfiq Azərbaycan şeirində qeyri-adi, sel kimi bir ilham sahibi olan şair olub, acı tale yaşayıb – 29 yaş nədir ki… Onun haqqında görkəmli bəstəkar Cavanşir Quliyev bir oratoriya yazıb, sözləri mənə aid­dir. O zaman Müşfiqin həyatını daha dərindən öyrən­məyə çalışdım, sonda baxdım ki, yazdığım, əslində, bir pyesdir: Müşfiq, dostları, onun sevgisi, Səməd Vurğun, Gəncəyə getmələri, taleyinin sonrakı günləri… Düşün­düm ki, teatrların birinə təqdim edim, amma Dövlət Akademik Milli Teatrında Müşfiq haqqında bir tamaşa getdiyini bilincə fikrimdən daşındım. Hər halda, ora­toriyanın sözlərinin müəllifi olmağım məni sevindirir.

    O gün böyük şairimiz Rəsul Rzanın ev-muzeyinin açılışında da dedim ki, Müşfiqin adına layiq bir muzey yaradılmalıdır. Bəzən bizdə belə məkanların açılması­na qısqanc yanaşılır, deyirlər çoxdur. Amma nə edək ki, istedadlı adamlarımız da çoxdur. Ulu öndər Heydər Əliyev azərbaycanlı şairlərə Sosialist Əməyi Qəhrə­manı adları veriləndə Moskvada deyiblər ki, çoxdur. Cavab verib ki, neyləyək, parlaq istedadı olanlarımız çoxdur. Ev-muzeyləri həm tarix üçündür, həm də yeni nəsil, məktəblilər ev-muzeylərinə getməklə yarım ildə, bir ildə oxuduqlarından daha çox bilgi əldə edirlər. Bu mənada ev-muzeyləri vacibdir.

    Bir daha deyirəm, Müşfiqin Xızı yolundakı mu­zeyinə baxanda ürəyim ağrıyır. Orda balaca bir ev ti­kiblər. Yalnız sırf Müşfiqə aid olan əşyalar qoyulub. Amma, axı, bu, çox azdır. Nə masası qalıb, nə qələ­mi. Bununla belə, Müşfiq muzeyinin olması vacibdir. Yadıma Qabdulla Tukayın Tatarıstandakı ev muzeyi düşür. 24 il yaşayıb, buna baxmayaraq, muzeyi üçün 3 mərtəbəli gözəl bir buna ayrılıb. Onun dövrünə aid, onunla bir vaxtda yaşamış qələm dostlarına, tatar ziya­lılarına aid şəkillər, hətta Qabdulla Tukayın oxumuş olduğu “Molla Nəsrəddin” jurnalının da şəkli var orda. Yaxud, Almaniyada “Höte Evi”ni görmüşəm. 18–19-cu əsrlər alman mədəniyyətinin bütün görkəmli sima­ları orda təqdim olunur. Əslində, Müşfiq muzeyi rep­ressiya dövrünün muzeyi olmalıdır. Müşfiqlə yanaşı, acı tale yaşamış insanların tale yadigarları orda toplan­malıdır. Adamlar tez-tez ora getməlidirlər. Unudulmuş, cığırlarını kol-kos, ətrafını toz basmış o yeri görəndə adam utanır. Yəqin ki, Rəsul Rza muzeyinin açılışında dediklərim nəzərə alınar.

    Vaqif Səmədoğlu isə dostumuz, əzizimiz idi. Azərbaycan şeirinin ayrı bir hadisəsi idi. Atasına bən­zəməyən, fərqli və öz dövrünün ruhunun ifadəçisi idi. Bilirsinizmi, sanki Vaqif öz yaradıcılığı ilə, sovet dövrünə düşdüyü üçün kimlərə isə mədhiyyə yazmağa məcbur olan Səməd Vurğunun qisasını alıb. Elə “Qətl günü”nün müəllifi olan Yusif Səmədoğlu da. Onlar öz varlıqları ilə həm də Səməd Vurğunun tale qoruyucusu olublar, onun deyə bilmədiklərini demələri, meydanda milli azadlıq hərəkatına qoşulub hayqırmaları, ataları­nın çəkdiyi mənəvi əzabların intiqamını almaları üçün Allah bu 2 övladı yaratmışdı.

    – Sabir müəllim, qayıdaq akademiyanın mərkəzi elmi kitabxanasındakı çoxcildlik təqdimatına. Mən də orda idim. Tədbiri akademik İsa Həbibbəyli aça­raq sizin çoxşaxəli bədii-publisistik yaradıcılığını­zı geniş təhlil etdi və dedi ki, Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin bərpasında, inkişafında rolunuz, xidmətiniz böyük olub və canlı korifeysiniz. Sitat: “Sabir Rüstəmxanlının poeziyası ilə bərabər, pub­lisistikası milli fikir müstəvisində xüsusi istiqamət açıb, nəsri də yetərincə güclüdür. Ötən əsrin son onilliyində onun təsis etdiyi ilk müstəqil mətbu nəşr – “Azərbaycan” qəzeti 100 minlərlə tirajla çıxırdı. Sabir Rüstəmxanlı bir alim kimi də nümunə sayıla bilər. Onun namizədlik dissertasiyası olan “Molla Nəsrəddin və folklor” mövzusu bu gün də aktualdır. Şairin əsərlərinin cildlərinə görkəmli alimlərin geniş ürəklə “Ön sözlər” yazması da onun yaradıcılığına necə yüksək dəyər verildiyinin bariz göstəricisidir”. Bəs, nədən doktorluq dissertasiyası yazmadınız? 

    – Macalım, imkanım olmadı. Hey işləyirdim, vaxt çatdıra bilmirdim. Amma bir maraqlı psixoloji məqam da var. 1971-ci ildə Vyetnam birləşəndə mən “Bütöv­lük” adlı poema yazmışdım. Vyetnam xalqının müba­rizliyinin qələbəsi idi o birləşmə. Vyetnamlıları təbrik edirdim, amma içimdə Azərbaycanı nəzərdə tutub yaz­mışdım:

    Müstəqillik ilk inamım, ilk həsrətim,
    Müstəqillik xalqın qeyrət bayrağıdır.
    Müstəqillik hər ölkənin, məmləkətin
    Zülm, əsarət orbitindən çıxmağıdır.

    Yəni tam öz dərdimizi dilə gətirmişdim. Poema­mı “Ədəbiyyat” qəzeti qoşa səhifədə çap elədi. Onda cəmi 20 günə yazdığım namizədliyimi yenicə müdafiə etmişdim. Dissertasiyam yüksək qarşılanmışdı. İnsti­tuta gedəndə gözəl ailm, akademik Məmməd Cəfərlə rastlaşdım. Məni otağına dəvət elədi. Orada gördüm ki, həmin “Ədəbiyyat” qəzeti stolunun üstündədir. Özü də qırmızı karandaşla haşiyəyə aldığı yerləri, qeydləri var. Dedi ki, bu poemanı yazan adamın ədəbiyyatşü­naslıqla məşğul olmağa vaxt sərf etməyinə dəyməz. Get, şairliyi davam elətdir. O kişi sanki mənim yolumu kəsdi (gülür). Amma sonra institutun direktoru Yaşar Qarayev dedi ki, namizədlik dissertasiyan elə doktor­luq səviyyəsindədir, bir az da artır, elmi hesabat yaz və biz kitablarını da nəzərə alıb, ona əsasən sənə elmlər doktoru adı verək. O vaxt attestasiya komissiyasının sədri Azad Mirzəcanzadə artıq həmin formada doktor­luq müdafiələrini ləğv etdiyi üçün daha arxasınca get­mədim. Düzdür, sonra Əlyazmalar İnstitutu mənə fəxri doktor adı verdi. Bir qeyri-dövlət Milli Elmlər Aka­demiyası da vardı, oranın da fəxri akademiki idim və sair. Yarımca il vaxt ayırsaydım, elmlər doktoru olar­dım, amma nəsə, etmədim. Sonra siyasət, Milli Məc­lisdə deputatlıq oldu. Nə isə… 1984-cü ildə mən pol­yak Adam Mitskeviçi tərcümə edəndə dəfələrlə vaxtilə yaşamış olduğu Litvaya getdim, litvaşünasların dünya qurultayında, oranın diasporu ilə görüşlərdə SSRİ-nin dağılmasının qaçılmaz olduğu qənaətim gücləndi. Qa­yıdandan sonra dərnəklərdə daha cəsarətli çıxışlar elə­dim, artıq biz özümüzü müstəqilliyə hazırlayırdıq və mən də elmi yox, ayrı yol seçdim.

    – Siz, əslində, doktor olmayan böyük alimsiniz. O qədər elmi titullu tanınmayan alimlər var ki…

    – O vaxt akademiya yarananda Səməd Vurğu­na, Mirzə İbrahimova (düzdür, Mirzə müəllim Cəlil Məmmədquluzadə haqqında “Böyük demokrat” adlı bir elmi iş yazmışdı), digər ədəbiyyatçılara, görkəm­li qələm sahiblərinə akademik adı verilmişdi. Hesab edirəm ki, indi də bunu edə bilərlər. Ədəbiyyatşünas­lar öz yerində, ədəbiyyatın özünün də akademikləri ola bilər. Özüm üçün demirəm. Məsələn, Anar hansı cəhəti ilə akademiklərdən, ədəbiyyatşünaslardan geri­dir? Yaxud da Elçin. Kifayət qədər yüksək elmi sayılan əsərləri var.

    – Elə sizin 15 cildliyinizin 2 cildi tam ədəbiyyat­şünaslıqdır, 3 cildi publisistikadır. Ədəbiyyatşünas­lıqla bağlı külliyata düşməyən digər əsərləriniz də var. Məsələn, “Hüseyin Arifin lirikası”, “Aşıq po­eziyasında realizm”, “Ədəbiyyatımız müstəqillik yollarında” və bu tipli çoxlu araşdırma yazılarınızı yada sala bilərik. Sabir müəllim, Anarın adını çək­diniz, 15 cildliyinizin təqdimatında o sizin “Ömür kitabı”nızı ədəbiyyatımızın inkişafında yeni bir mərhələ kimi dəyərləndirdi və dedi ki, istedad, iradə və zəhmətlə hasilə yetirdiyiniz bu külliyatın təqdimatı Azərbaycan mədəni aləmində əlamətdar hadisədir. Anar həmişə sizinlə sarsılmaz dostluğunu da qeyd edib. Şahidəm ki, Yardımlıda, doğma kən­diniz Hamarkənddə olan 50 illik yubileyinizdə də bu barədə ürəkdən danışıb.

    – Mənim üçün Anar Azərbaycanın bir dəyəridir. Qələmi ilə, sözü ilə, həyatı ilə bir dəyərdir. Rəsul Rza və Nigar Rəfibəylinin ocağından çıxıb. Artıq özü də mənim təsəvvürümdə bir klassikdir. Təkcə “Dədə Qorqud dünyası” adlı yazısı Azərbaycan tarixşünaslığı üçün bir örnəkdir. “Molla Nəsrəddin – 66” satirik he­kayələrini oxuyandan Anarı sevməyə başlamışam.

    Yadıma gəlir, AYB-nin qurultaylarından birində məruzəçi idim. Sədr Anara dedim ki, bu dəfə güzəşt­siz danışacağam, kim nəyi haqq edir, onu deyəcəyəm. Dedi, bir-iki nəfər var, onları çox incitməyək. Düzdür, misallarım qaldı, amma adları çıxardım. Bütövlükdə ədəbiyyat haqqında fikirlərimi sonadək düzgün dedim.

    Xatırladaq ki, istiqlal şairimiz Xəlil Rza bununla bağlı bir poema da yazmışdı:

    …Min dəfə gördüyümüz adicə yoldaşımız, 
    İndi söz kürsüsündə ucalmışdır dağ kimi. 
    Fikrinin alovundan neçin od tutmur kağız? 
    Fikir-dəmir sərkərdə, qəlbimizin hakimi. 
    Salonda sənət əhli-şairlər, tənqidçilər, 
    Cərrah kimi doğrayır, yarır tənqidimizi. 
    Doğru söz yanar qəlbə bəlkə sərin su çilər, 
    Büllur, cəsur sözüylə ovsunlayar o bizi. 
    …Kürsüdə bir gül qomu, – yoxsa Vətən gülzarı, 
    Nura dözməyib qaçan bəlkə bir yarasaydı. 
    Tahirzadə Sabirin od tutardı məzarı, 
    Yeni, kişi Sabirlər əgər yaranmasaydı.

    Sabir Rüstəmxanlı sözünə davam edərək dedi:

    – Həmin axşam Anarla Yusif Səmədoğlu mənə zəng vurdular. Anar dedi ki, təbrik edirəm, o divarlar arasında çox çıxışlar dinlənilib, sənin məruzən ən yax­şılardan biri oldu. Yusif isə özünəməxsus şəkildə dedi ki, sən bundan sonra mənim qardaşımsan. Yəni belə əhvalatlar çox olub. Anara qarşı bəzi kobud tənqidləri, yersiz ittihamları qeyri-etik və gərəksiz sayıram. Bu barədə fikirlərimi bir neçə dəfə açıq yazmışam. Yadı­nıza gəlirsə, Bəxtiyar Vahabzadəyə də hücumlar vardı, onda da mən susmamış, cavab yazmışdım. Bax, indi Bəxtiyar yoxdur, min tərinamə yazsan da, qaytara bil­məzsən. Qədirşünas olmaq lazımdır…

    – Siz həmişə həqiqəti demisiniz. Elə təqdimat­da akademik Nizami Cəfərov da vurğuladı ki, sizin yazdıqlarınız milli təəssübkeşlik örnəyidir, ədəbi və əbədi səciyyəlidir. O sizi cəmiyyətin ruhunu bilən, qələmə alan cəsarət sahibi kimi xarakterizə etdi. Dedi ki, yazılarınızla zəkalarımıza, ürəklərimizə impuls verirsiniz, fundamentallığı qoruyub saxlaya bilirsiniz. Ana dilinin müqəddəsliyini, yaddaşı, milli ideya spektrlərini xalqa yaxın intonasiya ilə çatdı­ransınız.

    – Nizami Cəfərov ciddi alimdir, ondan belə sözlər eşitmək xoşdur. Onunla birlikdə işləmişik. Güclü ədə­biyyatşünas, alimdir. Dəb dalınca qaçmır, sözün ma­hiyyətini deməyə çalışır, türkologiya və digər sahələrdə dəyərli alim kimi tanınır. Düzdür, fikir ayrılıqlarımız, mübahisələrimiz də olub. Qısası, təqdimatda dostla­rımızın hamısının çıxışları dəyərli idi və söylənənləri bir növ avans kimi qəbul edirəm. Baxmayaraq ki, bu yaşda avans olmaz, amma yenə də məclisin gətirdiyi hava adamı ruhlandırır. Mən 13 yaşımda ikən kənd­dən çıxmışam. Rayon mərkəzində oxuyub yataqxana­da qalmışam. Sonra 17 yaşımda Bakıya gəlmişəm. O vaxtdan ömrüm Bakıda keçib. Amma bugünün özündə də hələ kənddən ayrılmamışam. Yəni sosial mənşəcə kəndliyəm. Ziyalıyam, amma o kənd ruhundan ayrı düşməmişəm.

    O gün Dilçilik İnstitutunun 15 cildliyimin lüğəti ilə bağlı apardığı bir araşdırmanı çap ediblər. Bu, bir növ dil lüğətidir. Qeyd olunduğuna görə, orda 1 milyon 800 min söz var, ən çox işlənən sözlərin “Azərbaycan”, “ana”, torpaq”, “millət”, “vətən”, “ruh” olduğu qeyd edilib. Kəndin unudulmaqda olan həyat tərzi haqqın­da yazdığım silsilə də qeyd olunub. Məsələn, “Qoca­lar payızda taxıl əkərdi”, əl ilə elə səpərdilər ki, sanki günəşin şəfəqlərini yayardılar. Sonra ot yığardıq, biçin, xırman nəğməsi oxuyardıq, xırman qarovulçusunu an­mışam, yaylaq yolu, el yolu ilə, sellərlə bağlı xatirələ­rim, at haqqında 2 əfsanə-şeirim lazımınca dəyərlən­dirilib:

    At cildində, quş cildində, ağac cildində,
    Bu dünyada hərəmizin bir sehrimiz var.
    Əgər tale qismətisə, qoymayın itə,
    Bilmək olmaz, min il sonra gərəyin olar…

    Bir dəfə atımızı satmışdıq. Gecə şimşək çaxan ya­ğışlı havada ikigünlük yolu qayıdıb gəlmişdi. O, bir uşaqlıq xatirəsi idi. Bəlkə də Nizami Cəfərov “yaddaş” deyəndə bunu nəzərdə tuturdu ki, gərək yaddaşımızı qoruyaq. Dilçilik İnstituna da təşəkkür edirəm.

    – Təqdimatda akademik Rafael Hüseynov da dəyərli bir ürək sözü dedi: “Sabir Rüstəmxanlı­nın çoxcildliyini “Azərbaycannamə” adlandırmaq olar”. O, “Qan yaddaşı”nı da xatırlatdı. Bildirdi ki, unudulmaz Xudu Məmmədov “Qan yaddaşı” adını möcüzəli ad hesab edirdi (Çünki ona qədər yabançı “gen yaddaşı” ifadəsi işlənirdi). Sabirin əsərlərinin bütün cildləri məhz milli yaddaşın diqtə­si, duyğulu illüstrasiyalarıdır, janr və formasından asılı olmayaraq, sırf azərbaycançılıq məfkurəsinə xidmət edir. O, istedadı millətə necə sərf etməyi bilən ziyalıdır. Xalq hərəkatı dövründə “Azadlıq” meydanında şairin alovlu çıxışları yaxın tariximizin işıqlı anlarını təşkil edir. 

    – Mən “Ədəbiyyat” qəzetində işləyəndə bugünün böyük ailmi Rafael Hüseynovun ilk yazılarını, Baba Tahirdən tərcümələrini çap eləmişik, dostlaşmışıq. Birgə səfərlərimiz olub. Mən haqqımda yüksək söz­lər deyənlərin hamısına təşəkkür edirəm. İndiyədək haqqımda 12 kitab yazılıb, bunun 4-ü Türkiyəyə aiddir.

    İlk dəfə Bakıdan çıxanda mənim getdiyim yer Başqırdıstan olmuşdu. Sonra dünyanın hər tərəfinə get­dim, türk dünyasını bütöv gəzdim. Doğu Türküstanda oldum, Mahmud Kaşğarinin məzarını ziyarət elədim. Altaylardan üzübəri bütün türk ellərinə yolum düşdü, qədim mədəniyyət abidələrinə baş əydim. Bütün bun­lar adamın içinə elə bir ruh doldurur ki, bu xalqın dün­yanın sahibi olduğunu görürsən. Bizi ayırıblar, əziblər. Əvəzində biz də güclənməli olmuşuq. Buna görə də mən heç vaxt çəkinmədən, tərəddüd etmədən millətin sözünü cəsarətlə danışmışam. İçimdə bir azadlıq olub həmişə.

    “Qan yaddaşı”na gəlincə, bir gün Bərdədə Nüşabə qalasının yanında gördüm ki, 6–7 yaşlı bir uşaq zoğal budaqlarını kəsib ox-yay düzəldə-düzəldə maraqlı tərzdə nəsə oxuyur. Əslində, o heç bilmirdi ki, bu, nə qalasıdır, burda nə zamansa savaş olub. Sadəcə, qanı­nın diktəsi ilə orda ox-yay düzəldirdi. Görünür, tarixin də unutduğu həqiqət çıxmır qan yaddaşından. Və hə­min vaxt o şeirimi yazdım:

    Nüşabə qalasının yarıuçuq bürcündə,
    Boy atıb qalınlaşan zoğallığın içində
    Bir uşaq oxuyurdu bu dünyadan ayrılıb…
    …Soruşdum:”Oxuduğun mahnının adı nədir?”
    Güldü, gözü qıyıldı, gülüşü də nəğməydi –
    Yayıldıqca yayıldı…
    Dedi bilmirəm, əmi, təkəm də, oxuyuram,
    Heç sözünü bilmirəm, özümdən toxuyuram.
    Özündən “toxuyurdu”, mahnısını o uşaq.
    İçəridən gələn səs ona “oxu” deyirdi.
    Qəhrəman bir torpaqdan gələn qəhrəman həvəs
    Al əlinə bu yayı, at bu oxu deyirdi…

    Xudu müəllimin çox xoşuna gəlmişdi. O vaxt bil­gisayarlar təzə çıxmışdı, üzünü köçürtdürüb divardan asmışdı. Demişdi, gedək, gör. Gedə bilməmişdim. Amma 1971-ci ildə, günün birində dedi ki, sən Yar­dımlıda doğulmusan, mənsə oranı görməmişəm, sizə getmək istəyirəm. Ona bildirdim ki, ay Xudu müəllim, kasıb bir evimiz var, sən orda gedib əziyyət çəkərsən, filan. Qayıtdı ki, sənin atanın da adı Xududur, mən ge­dib onunla tanış olmaq istəyirəm, ona deyəsi sözlərim var. Nə isə, getdik. O, Bakıdan bizim evə gedən ilk zi­yalı dostlardan idi. Sonra çox dostlarım gedib bizim Hamarkəndə, amma Xudu müəllim birincisi idi. Ətrafa baxıb, söhbətlərə qulaq asıb soruşurdu ki, gen deyilən o qan yaddaşı budur?.. İndi Azərbaycan dilində, lüğəti­mizdə bu ifadə daha çox işlənir.

    – Sabir müəllim, suallar çoxdur, amma gələn dəfəyə də qalsın. Çünki gələn il sizin 80 yaşınız ta­mam olacaq. Allah ömür versin. Yubileyiniz Yar­dımlıda da keçirilsə, Savalan dağı da verdiklərinin itmədiyinə görə baxıb fərəhlənər. 

    – İnşallah! Həmişə dostlarla Yardımlıya gedəndə onları elə bir yerə aparıram ki, ordan sərhədin yaxınlı­ğından Savalan görünür. “Ömür kitabı”nda da Savalanla bağlı yer var – “Zərdüştlə söhbət”də. Orda torpaq şırımı var, indi də qalır, Azərbaycanın o tayı ilə bu tayını kəsib ayırıb. Əl uzatsan, çatar. İndi o tərəfə yol çəkilib, həmin yolla gedirəm. Yəqin ki, sən də getmisən, o yol ordan ta Cəlilabada qədər gəlir. Bizdən asılı deyil, orda doğulan uşaqlar hamısının içinə bütöv vətən ruhu dolub. Ayrı­lıq, üsyan ruhu hopub. “Sənə ucqar söylədilər” adlı şeir yazmışdım… Bir yandan itirmişik, kasıblıq, orta təhsilin çətinlikləri olub. Məsələn, mən musiqi təhsili almaq, xa­rici dillərdən bir-ikisini yaxşı öyrənmək istəmişəm, Yar­dımlıda mümkün olmayıb. Amma əvəzində o torpaqrda doğulmaq ayrı keyfiyyətlər verib bizə. Harda uduzmu­şuq, harda qazanmışıq, bunu zaman deyər.

    Əli NƏCƏFXANLI

  • Ana dili, Türkçülük və “təhlükəsizlik çətiri”

    Tanınmış şair, jurnalist, millət vəkili Elçin Mirzəbəylini yaxşı tanımasaydım, özünün, kitablarının ruhuna bələd olmasaydım onun “Azərbaycançı olmaq lazımdır” adlı yazısı məni bu qədər təəccübləndirməzdi.

    Əslində, məqalə xoş bir niyyətlə yazılıb. Elçin Mirzəbəyli “Yeni Dünya Düzəni” adı altında dünyada və bölgəmizdə gedən proseslərin alt qatından xəbərsiz, “fundamental nəzəri bilikləri və siyasi təcrübəsi” olmayan adamların bəsit və bəzən də ziyanlı çıxışlarının çaşqınlq yaratdığını vurğulayır və haqlı olaraq bunu tənqid edir.
    Türkiyədə baş verən hadisələri ürək ağrısı ilə izləyir və siyasi partiyaların hakimiyyət uğrunda mübarizələrinin Türkiyə cəmiyyətini qarşı-qarşıya qoymasına üzülürük. Demokratiyanın və milli birliyin qorunması bu gün təkcə Türkiyə üçün deyil, Türkiyəyə örnək kimi baxan bütün türk dünyası üçün son dərəcə önəmli və həyati məsələdir. Buna görə də Azərbaycan mətbuatı hadisələrə təmkinli yanaşmalı və “Ərdoğançılar”, İmamoğluçular” cəbhələrinə bölünməmlidirlər.
    Seçimi türk milləti edəcəkdir. O da məlumdur ki, son yüzildə azadlıq və bütövlüyümüzün əsas təminatlarından biri olan Türkiyə-Azərbaycan əməkdaşlığı siyasi partiaların qərarına yox, böyük ənənəsi olan dərin dövlət təfəkkürünə, milli şüura və qardaşlıq duyğusuna əsaslanır. Buna görə də ayrı-ayrı adamların və ya qruplların fikri bu ənənəni dəyişdirə bilməz.
    Elçin bəyin yazısında məni təəccübləndirən cəhət toxunduğu bu ciddi mövzuya gözlənilmədən Ayaz Salayevin cəmiyyətdə müzakirələrə səbəb olan və qınaqla qarşılanan televiziya mübahisələrini qoşması və Ayaz Salayevin “insan öz taleyini yaşadığı ölkənin taleyindən ayırmamalıdır” sözünü yazısının əsas motivinə, Ayaz Salayevi isə millətinin taleyinə bağlılıq və milli idenitikliyin yüksəlməsi nümunəsinə çevirməsi, bunu “Azərbaycançı olmaq” çağırışı ilə əlaqələndirməsidir. Məncə ölkənin taleyinə bağlı olmağın əsas şərtlərindən biri o ölkə xalqının ana dilinə bağlı olmaqdır. Elçin Mirzəbəyli yazır: “Ətrafımızda baş verənləri dəyərləndirmənin sadə bir düsturu var: Azərbaycançı olmaq lazımdır! Vəssalam!”
    Heç bir Azərbaycan vətəndaşı bu “düstura” etiraz etməz. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətindən başlayaraq Azərbaycançılığın, əsas ideoloji xətt olaraq, milli taleyimizdəki rolu bəllidir. Lakin nəzərə almalıyıq ki, XXI yüzil “türk əsri” sayılır və Azərbaycan “oz ailəsinə”, yəni türk dünyasına qovuşduqdan sonra sovet dönəmində yasaq edilmiş Türkçülük ideyasından kənarda qala bilməz. Hələ keçən əsrin altmışıncı illərindən başlayaraq Türkçülük reabritasiya olunaraq, milli şüurun başlıca hərəkətverici qüvvəsinə və böyük Türk ailəsinin əsas idealoji xəttinə, mənəvi gücünə çevrilir. Azərbaycançılıq Quzeyli- Güneyli azəbaycanlıları birləşdirdiyi kimi, Türkçülük də Türk dünyasını birləşdirən inkaredilməz bir “düstur”dur. Buna görə də Azərbaycançılıq Türkçülüyü və türk milli kimliyimizi inkar etmir; bunların birini qabardıb,digərini pərdə arxasında qoymaq olmaz və Azərbaycançılıq dan sonra “vəssalam” deməklə də mövzu qapanmır.
    Elçin bəy deyə bilər: yazıda mənim belə bir niyyətim yoxdur, “Milli varlığımızı və iradəmizi ifadə etməyin yeganə yolu milli identikliyimizi qorumaq yolu ilə Türk Dövlətləri Təşkilatını gücəndirmək və qlobal təhlükəsizlik çətirinə çevirməkdən ibarətdir” sözlərini də mən yazmışam. Düzdür, yazmısan. Lakin sən Türkçülüyü kənara qoyub bu təşkilatı necə gücləndirə bilərsən? Deməli, hər bir türk dövləti öz özəl dəyərlərini “özbəkliyini”, “qazaxlığını” və s. qorumaqla böyük Türkçülük şüüuruna yiyələnməli, onu inkişaf etdirməlidir. Məqalədə “Vəssalam!” sözü ilə müəllif həm də “milli identikliyimizin” sərhədlərini cızmağa çalışır və bunu məhz Ayaz Salayev nümunəsində görür.
    Bir sənət adamı kimi hörmət etdiyim Ayaz Salayevlə ana dilinin və ana dilli məktəblərin qorunması ətrafında ilk debat mənimlə olmuşdu. Sonra bu söhbətə başqaları da qoşuldu. Elçin Mirzəbəyli “populist ritorika ədalətli və real yanaşmanın qənimidir” cümləsi ilə öz seçimini edir, ona görə ana dili tərəfdarları “populist ritorika” ilə məşğuldurlar, Ayas Salayev isə ədalətli və real yanaşmanın təmsilçisidir və bizlər onun qənimiyik. Bu yerdə hörmətli millət vəkilindən soruşuram sən ana dilli məktəblərin müdafiəsini hansı haqla, hansı məntiqlə, hansı vətəndaş yanaşması ilə “populist ritorika” hesab edirsən?
    “Ayaz Salayevlərin sayı azaldıqca Balaəlilərin sayı artacaq”. Bu da Elçin bəyin sözüdür. Bu cümlədə hörmətli millət vəkili ana dilli məktəblərimizi aşağladığının fərqində deyil.
    Ayaz Salayev istedadlı adamdır, dostumuzdur və ona olan kobud hücumları mən də pislədim. O cür düşünmək və danışmaq onun haqqıdır. Lakin bu mövqeyi “ölkənin taleyinə bağlılıq” və uşaqlarımızın seçə biləcəyi yol kimi təbliğ etmək yanlışdır. Ayaz Salayev və bir sıra sənətkarlarımız, (o cümlədən Anar, Maqsud və Rüstəm İbrahimbəyovlar, Fikrət Qoca, Əkrəm Əylisli, Məmməd İsmayıl və başqaları) vaxtilə Moskvada xüsusi sənət kurslarında təsil alıb ədəbiyyat və mədəniyyətimizin inkişafında əhəmiyyətli rol oynayıblar, Onların yarısı orta məktəbdə Azərbaycan dilində oxuyub, yarısı rus dilində. Deməli, burada həlledici amil dil yox, istedaddır. Yəni Ayaz Salayevin istedadı rus dilində təhsil alması ilə bağlı deyil. Balaəlilər də bu millətin övladlarıdır və bu adın lağ hədəfi olmasını istəmiriksə ana dilli məktəblərimizin səviyyəsini qaldirmalıyıq, uşaqlarımızı və valideyinlərimizi qonşu dövlətin dilinin və başqa yabançı dillərin aşiqinə çevrilməməliyik.
    “Son 10 il ərzində toplumsal intektual və mədəni səviyyəmizin haradan hara endiyini nəzərə alsaq, bizi bir müddət sonra mənəvi deqradasiyanın dibimə enmək kimi bir təhlükəni” görən və bundan narahat olan Elçin Mirzəbəylinin bunun qarşısını Salayevlərin sayının azalması ilə əlaqəələndirməsi Ayazın Azərbaycan televiziyalarında “Mən fəxr edirəm ki, rus dilində oxumuşam” deyə qışqırmasına haqq qazandırmaqdır, bu milli identikliyi gücləndirmək yox, məhv etmək yoludur və Azərbaycançılığa ciddi təhlükədir. Belə çıxır ki, biz mənəvi deqradasiyadan qaçmaq və Azərbaycançılığı qorunmaq istəyiriksə Ayaz Salayevlərin yolunu getməli və dilimizi “türk dili təhlükəsindən” qorumalıyıq.
    Milli dəyərlərə qarşı olan heç bir söz ədalətli ola bilməz. Öz Konstitutsiya hüquqlarını, ana dilini qorumaq mövqeyini “populist ritorika” saymağın özü də Azərbaycançı olmaq istəyi ilə daban-dabana ziddir.
    Mənim ana dilli məktəbləri inkişaf etdirmək, qorumaq, uşaqlarımızı ana dilində oxutmaq haqqında dediklərimə bəziləri millətçilik damğası vurur. Bir daha təkrarlayıram mən uşaqlarımızın xarici dilləri öynənəsini alqışlayıram, lakin ana dilinin hesabına yox!
    Xalqların ana dili qorunmalıdır, düzdür. Lakin yüzillərlə ana dilinə ərəb, fars, rus, Avropa sözləri axanda susan xalqın qardaş xalqalrın dilindən gələn 10-15 kəlməyə qarşı cəbhə açması anormallıqdır və tütk dövlətlərinin inteqrasiyasini istəməyənlərin yad təbliğatı altında formalaşmış türk düşmənçiliyi siyasətidir.
    Sabir Rüstəmxanlı
    Xalq şairi,
    Azərbaycan Dil Qurumunun başqanı

  • Revanşistlər Bakıya qarşı toplanır – bu gün İrəvanda…

    Bu gün – martın 13-də İsveçrənin Ermənistandakı səfirliyi qarşısında mitinq təşkil olunacaq. Səbəb nə olsa yaxşıdır? Məsələ ondadır ki, 2024-cü ilin dekabrında İsveçrə parlamentinin aşağı palatası – Milli Şura yerli hökuməti “Dağlıq Qarabağ münaqişəsi”nin sülh yolu ilə həllinə həsr olunmuş beynəlxalq konfrans təşkil etməyə çağıran qətnamə qəbul edib.

    Uydurma “artsax”ın qondarma “parlamenti”nin bununla bağlı “bəyanatı”nda deyilir: “2025-ci il martın 18-də bizim üçün çox vacib olan bu məsələ İsveçrə parlamentinin yuxarı palatası – Kantonlar Şurasında müzakirə olunacaq. Bununla əlaqədar, martın 13-də saat 13:30-da İsveçrənin Ermənistan Respublikasındakı səfirliyi qarşısında mitinq təşkil olunacaq. Bu aksiyada biz aşağı palatanın atdığı addımlara görə İsveçrə Parlamentinə minnətdarlığımızı bildirəcək, yuxarı palatanı da qətnamə qəbul etməyə çağıracağıq. Habelə İsveçrə hökumətini “artsax” sakinlərinin geri qaytarılması üçün öz neytral rolundan istifadə etməyə çağıracağıq”.

    Əvvəla, Ermənistanda hələ də mifik “artsax”ın hansısa “institutları”nın qalması, görəsən, nədən xəbər verir? Niyə onlar ləğv edilmir, əksinə, yığışıb bəyanat vermələrinə şərait yaradılır? Yeri gəlmişkən, Nikol Paşinyan daxil, hökumətinin aparıcı üzvləri bu “”institutları”nın ölkənin təhlükəsizliyinə təhdid yaratdığını bildiriblər. Hanı bəs? İkincisi, bu mitinqlər nəyi dəyişəcək? İsveçrə Azərbaycan və Ermənistan arasında nə dərəcədə neytral vasitəçi ola bilər, əgər rəsmi Bakı vasitəçiyə, ümumiyyətlə, ehtiyac görmürsə?

    Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyasının sədr müavini Samir Əsədli “Yeni Müsavat”a bildirdi ki, İsveçrə parlamentinin aşağı palatasının qətnaməsi ermənilər tərəfindən çox şişirdilib. Partiya funksioneri dedi ki, qətnamə konfrans keçirməyə çağırışdır və yuxarı palatanın bu niyyəti dəstəkləməsi xahiş olunur. S.Əsədli vurğuladı ki, ermənilər indi ən kiçik dəstəyə belə möhtac olduqlarını hiss etdirirlər: “Yəni İsveçrə parlamentinin aşağı palatasında erməni lobbisinin təsir elementləri hiss olunur. Avropada erməni lobbisi fəaldır və ayrı-ayrı parlamentlərə nüfuz etməyə can atırlar. Məsələn, Niderland, Lüksemburq, elə İsveçrə kimi ölkələrin deputatlarını kampaniyaya cəlb edirlər. Məncə, burada böyütməli hadisə yoxdur. İsveçrəli deputatlar Qarabağın xəritədə yerini belə bilmirlər. Biz belə kampaniyaların çox şahidi olmuşuq. Təbii ki, Azərbaycan parlamentindən İsveçrə parlamentinə məktub göndərilə bilər”. S.Əsədli ermənilərin çağırışlarının nəticə verəcəyini gözləmir: “Hətta Bayden kimi ermənipərəstin dövründə Konqresə çoxsaylı qətnamələr, qanun layihələri təqdim olunmuşdu. Heç biri keçmədi. Eləcə də İsveçrənin parlamentində yuxarı palata bu bəyanatları eşitməyəcək. Hətta qətnamə qəbul edilsə belə mənasızdır. Deyək ki, konfrans təşkil olundu, bunun nəticəsi nədir? Sadəcə, piar, səs-küy salmaq cəhdləri. Görün nə günə qalıblar ki, konfrans təşkili üçün yalvarırlar, aksiya keçirirlər”. VHP rəsmisi sonda əlavə etdi ki, Ermənistan hakimiyyəti İsveçrənin İrəvandakı səfirliyi qarşısında mitinq keçirilməsinə mane olmalıdır: “Çünki Simonyan özü etiraf edib ki, “artsax”ın fəaliyyəti ölkənin milli təhlükəsizliyinə təhdiddir. O zaman, bunun qarşısı alınmalıdır. Son vaxtlar Ermənistan parlamentində də qondarma bayrağı görmək olur. Bu da yolverilməzdir və Paşinyan iqtidarının qeyri-səmimiliyidir. Ümumiyyətlə, Ermənistanda “artsax” adı ilə yığıncaqların keçirilməsi qadağan olunmalıdır”.

    Emil SALAMOĞLU,
    “Yeni Müsavat”

  • Sabir Rüstəmxanlı: Bəxtiyar Vahabzadə Azərbaycan mədəniyyətini türk dünyasında layiqincə təmsil edən böyük şəxsiyyət idi

    “Azərbaycan xalqının görkəmli qələm ustası Bəxtiyar Vahabzadə mənim üçün müəllim və həqiqi dost idi. O, Azərbaycan mədəniyyətini türk dünyasında layiqincə təmsil edən şəxsiyyətlərdən biri olub”.

    Bunu xalq şairi Sabir Rüstəmxanlı Ankarada AZƏRTAC-la müsahibəsində Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti Təşkilatının (TÜRKSOY) xətti ilə “Bəxtiyar Vahabzadənin Anım ili”nin başlanmasını şərh edərkən söyləyib.

    Onun sözlərinə görə, Azərbaycanın görkəmli nümayəndəsinin bu il 100 illik yubileyinin qeyd olunması qardaş Türkiyə ictimaiyyətini Azərbaycan ədəbiyyatının zəngin irsi barədə məlumatlandırmaqda daha bir imkan yaradır.

    “Təəssüflər olsun ki, Türkiyənin geniş oxucu auditoriyasının Azərbaycan yazıçı və şairləri barədə məlumatları azdır. Bəxtiyar Vahabzadə istisnadır, onu tanıyır və əsərlərindən sitatlar gətirirlər”, – deyə S.Rüstəmxanlı söyləyib. O, B.Vahabzadənin türk dünyasının tarixi barədə bir sıra dəyərli əməyini də xatırladıb.

    Bildirib ki, şair və dramaturq Bəxtiyar Vahabzadə Azərbaycan xalqına Stalin repressiyalarının dəhşətli xatirələrini unutmaqda töhfəsini verib. “Onun vətəndaş mövqeyi və poeziyası gənclərin vətənpərvərlik ruhunda tərbiyə olunmasında əvəzedilməz rol oynayır (aktuallığını itirmir)”, – deyə o, “Gülüstan” poemasının və “Ana dili” şeirinin populyarlığını xatırladaraq vurğulayıb.

    S.Rüstəmxanlı B.Vahabzadəni Azərbaycanın mərd ziyalılarından biri adlandıraraq, onun 1990-cı illərin sonlarında milli hərəkatı dəstəkləməkdən və Azərbaycan xalqını birliyə səsləməkdən çəkinmədiyini vurğulayıb.

    “Bəxtiyar Vahabzadə əsərlərində və həyatı boyunca milli kimliyə, türk dünyasının mənəvi oyanışına çağırış edərək Azərbaycanda milli birliyə dəvət edib. O, türk dünyasının gələcək nəsilləri üçün daim nümunə olub və olacaq”, – deyə S.Rüstəmxanlı qeyd edib.

    Xalq şairi “Bəxtiyar Vahabzadənin Anım İli”nin keçirilməsi təşəbbüsünə görə TÜRKSOY-a təşəkkürünü bildirib.

    Ramin Abdullayev

    AZƏRTAC-ın xüsusi müxbiri

    Ankara

  • “Azərbaycan ərazilərində qanunsuz hərəkətlərə son qoyulub”

    Bakıda Ermənistan və onun silahlı qüvvələri, o cümlədən Ermənistanın yaratdığı qanunsuz “Dağlıq Qarabağ respublikası” və onun qanunsuz silahlı birləşmələri tərəfindən törədilən cinayətlərdə təqsirli bilinən 15 nəfərin, o cümlədən Ruben Vardanyan və digərlərinin məhkəməsi davam edir. Məhkəmə ilə bağlı  Fransa nəşri material dərc edib. Materialda Şiller Beynəlxalq Universitetinin professoru, “Ermənistanın geosiyasəti” kitabının müəllifi Tiqran Yeqavyanın fikri yer alır. “Bakının ən çox qorxduğu adam Ruben Vardanyandır”, – deyə o iddia edib.

    Ruben Vardanyanın oğlu David Vardanyan isə bildirib ki, Bakıdakı məhkəməni dayandırmaq üçün addımlar atılmalıdır. “Bunun üçün Avropa İttifaqına təzyiq etmək lazımdır. Ki, onlar da Bakını sıxışdırmaqla erməniləri geri ala bilsin”, – milyarder cinayətkarın oğlu çağırış edib. Avropa Birliyində Fransanın dominant olduğunu nəzərə alsaq, Vardanyanın oğlunun Aİ-yə çağırışının nəticəsi ola bilərmi? Bu xüsusda azərbaycanlı hüquqşünaslar və analitiklər nə düşünür?

    “Vardanyanı siyasi məhbus kimi qələmə vermək cəhdləri var. Onun həbsində siyasi motiv olsaydı, buna dair bəyanatlara rast gəlinərdi. Sadəcə, oğlu və yaxın çevrəsi kampaniya təşkil etməyə çalışır. Avropa İttifaqına çağırış da beynəlxalq ictimaiyyətin diqqətini cəlb etməyə hesablanıb”, – “Yeni Müsavat”a danışan Demokratiya və İnsan Hüquqları Komitəsinin sədri Çingiz Qənizadə belə deyib. Onun sözlərinə görə, Vardanyan vəkil və tərcüməçi ilə təmin olunub, müdafiəsi üçün istintaq materialları ilə tanış olmağa zaman istəməsi barədə vəsatəti də bir dəfə tanınıb: “Bu müddətdə saxlanma şəraitindən narazı qalmayıb, yaxınları ilə əlaqə saxlamasına imkan yaradılıb, indi də məhkəməsi gedir və beynəlxalq hüquqa riayət edilir. Beləliklə, Ruben Vardanyanın həbsində nə siyasi amil var, nə də saxlandığı dövrdə hüquqları pozulub”. Hüquq müdafiəçisi hesab edir ki, Aİ-yə çağırışlar siyasi dəstək almağa yönəlib: “Ruben Vardanyan Qarabağa sərhədi qanunsuz keçərək gəlib. Heç zaman Qarabağda olmayıb, amma Xankəndidə dinc erməniləri silahlanmağa, Azərbaycan dövlətinə qarşı döyüşməyə dəvət edib. Həmçinin tanınmayan rejimdə vəzifə tutub, maliyyə xərcləyib, qanunsuz silahlı birləşmələrə sponsorluq edib, sərvətlərimizin talan edilməsində iştirak edib. Bütün bunlar cinayətdir”.

    Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyasının Ali Məclis sədri Felmar Ələkbərli isə Bakının “Nürnberq” prosesini özünün daxili işi kimi qiymətləndirir: “Azərbaycan ərazilərində qanunsuz hərəkətlərə son qoyulub. Dünyanın heç yerində dövlət içində ayrıca qondarma dövlət qurula bilməz. Vardanyanın oğlu hansı sübut, arqument gətirir ki, atası azad edilsin?! Necə olur ki, Rusiya vətəndaşlığından imtina et, sonra Qarabağa gəl və Xankəndidə keçirilən mitinqdə mülki erməniləri silaha sarılmağa çağır, biz də buna göz yumaq? Avropa İttifaqı üzvü olan ölkələrdə belə hərəkətlərə necə yanaşırlar? Təbii ki, dərhal ordu yeridilir və təhlükəli qüvvələr zərərsizləşdirilir. Azərbaycan da fərqli nəsə etməyib. Biz dinc erməni əhalisinə zərər vurmadan, mərkəzə tabe olmayan terrorçu qüvvələri məhv etmişik. Onlar da ağ bayraq qaldırıb və Şahramanyan xunta rejiminin ləğvinə dair qərar çıxarıb”.

    Partiya rəsmisi Qarabağda mövcud olmuş terrorçu qüvvələrin Qusarda bu günlərdə zərərsizləşdirilən dini-ekstremist qruplaşmadan fərqini görmür: “Ən azından “Meşə qardaşları” adlanan dəstə qısa zamanda sıradan çıxarılıb və təhlükə aradan qalxıb. Qarabağda isə separatizm 30 ildən çox olub və ciddi himayə altında fəaliyyət göstəriblər. Vardanyan da onlardan biri idi. Ona görə də bu şəxs vətəndaş həmrəyliyinə ziyan vurmuş bir terror sponsoru kimi cəzasını almalıdır. İnanmıram ki, Avropa İttifaqı onunla bağlı bizə təzyiq etsin. Əvvəla, Brüssel üçün Vardanyan heç kimdir. İkincisi, Azərbaycanla Aİ arasında strateji tərəfdaşlıq var, enerji sahəsində əməkdaşlıq mövcuddur. Axı Donbasda və Qarabağda separatçılığı maliyyələşdirmiş, Rusiyanın adamı olmuş və Moskvadakı dairələrin təlimatı ilə Xankəndinə göndərilmiş birini Qərb niyə müdafiə etsin ki?!”

    Xatırladaq ki, Ruben Vardanyan Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 100 (təcavüzkar müharibəni planlaşdırma, aparma), 107 (əhalini deportasiya etmə və ya məcburi köçürmə), 109 (təqib), 112 (beynəlxalq hüquq normalarına zidd azadlıqdan məhrumetmə), 113 (işgəncə), 114 (muzdluluq), 115 (müharibə qanunlarını və adətlərini pozma), 116 (silahlı münaqişə zamanı beynəlxalq humanitar hüquq normalarını pozma), 214 (terrorçuluq), 214-1 (terrorçuluğu maliyyələşdirmə) əməllərinin törədilməsində təqsirləndirilib. Həmçinin o, həmin Məcəllənin 218 (cinayətkar birlik (təşkilat) yaratma), 228 (qanunsuz olaraq silah, onun komplekt hissələrini, döyüş sursatı, partlayıcı maddələr və qurğular əldə etmə, başqasına vermə, satma, saxlama, daşıma və gəzdirmə), 270-1 (aviasiya təhlükəsizliyinə təhdid yaradan əməllər), 278 (hakimiyyəti zorla ələ keçirmə və onu zorla saxlama, dövlətin konstitusiya quruluşunu zorla dəyişdirmə), 279 (qanunvericiliklə nəzərdə tutulmayan silahlı birləşmələri və qrupları yaratma), 318-ci (Azərbaycan Respublikasının dövlət sərhədini qanunsuz olaraq keçmə) və digər maddələrində nəzərdə tutulan əməllərin törədilməsində ittiham olunur.

    Emil SALAMOĞLU,
    “Yeni Müsavat”

  • VHP-dən bələdiyyə üzvü seçilmiş şəxslərin siyahısı

    Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyası 29 yanvar tarixdə keçirilən bələdiyyə seçkilərində 30 nəfərin namizədliyi irəli sürülmüş, onlardan 28 nəfəri namizəd olaraq qeydə alınmışdı. Seçkilərin yekun nəticəsinə əsasən VHP namizədlərindən 12 nəfər müxtəlif bələdiyyələrə üzv seçilib ki, onlardan 7 nəfəri qadındır.
    Seçilən üzvlərimiz bunlardır:

    ✅ Bakı şəhər, Qaradağ rayon Qızıldaş bələdiyyəsinə VHP Qaradağ rayon təşkilatının sədr müavini Seymur Əsədov;

    ✅ Ağstafa bələdiyyəsinə VHP Ağstafa rayon təşkilatının sədri Dürdanə Həsənova;

    ✅ Zərdab rayon Dəkkə Oba bələdiyyəsinə VHP Zərdab rayon təşkilatının sədri Kamran Musayev;

    ✅ Beyləqan rayon, Əlinəzərli bələdiyyəsinə VHP Beyləqan rayon təşkilatının sədri Ədalət Quliyev;

    ✅ Tovuz bələdiyyəsinə VHP Gənclər Təşkilatının sədr müavini Telman Ələsgərov;

    ✅ Astara bələdiyyəsinə VHP Astara rayon təşkilatının sədr müavini Günel Teymurzadə;

    ✅ Gəncə şəhəri, Nizami bələdiyyəsinə VHP Gəncə şəhər təşkilatının sədr müavini Nigar Həsənova;

    ✅ Xaçmaz rayon, Köhnə Xaçmaz bələdiyyəsinə VHP Xaçmaz rayon təşkilatının məclis üzvü Əhməd Savalyov;

    ✅ Neftçala bələdiyyəsinə VHP Neftçala rayon təşkilatı məclis üzvü Jalə Sədrzadə;

    ✅ Qusar bələdiyyəsinə VHP Qusar rayon təşkilatının Məclis üzvü Leyla Davudova;

    ✅ Yardımlı rayon, Hamarkənd bələdiyyəsinə VHP Yardımlı rayon təşkilatının məclis üzvü Aygün Alışlı;

    ✅ Kürdəmir rayon, Cəyli bələdiyyəsinə VHP Kürdəmir rayon təşkilatının üzvü Nigar Hasilova.

    Üzvlərimizi təbrik edir, bələdiyyə üzvü kimi fəaliyyətində uğurlar arzulayırıq.

  • İrəvan sülhdə maraqlı olduğunu desə də, addımlarında bunu görə bilmirik

    “Stratfor”un hesabatına görə, İrəvanın Vaşinqtondan dəstək almaq cəhdləri puça çıxacaq, lakin regionun alovlanma potensialı və Bakının hərbi üstünlüyü qalır

    “Ermənistan və Azərbaycan sülh danışıqlarında öz mövqelərini möhkəmləndirmək üçün xaricdən dəstək axtardıqları üçün Cənubi Qafqaz geosiyasi təsir uğrunda döyüş meydanı olaraq qalacaq”. Belə bir iddia ilə ABŞ-nin “Stratfor” kəşfiyyat-analitik mərkəzi çıxış edib. 

    “Ermənistan və Azərbaycan, çox güman ki, sülh sazişinə doğru irəliləməyə davam edəcək, lakin Ermənistanda konstitusiya dəyişiklikləri, sərhədlərin tam demarkasiyası və tranzit əlaqələrinin açılması ilə bağlı fikir ayrılıqları ehtimal ki, 2025-ci ildə sülh sazişinin bağlanmasına mane olacaq. Bu məsələlərin bəziləri sonrakı razılaşma üçün təxirə salına bilər, lakin razılıq əldə olunana qədər Bakı danışıqlarda hərbi üstünlüyündən təsir kimi istifadə etdiyinə görə regionda alovlanma potensialı davam edəcək”, – mərkəz bildirib.

    “Stratfor” analitikləri ABŞ-ın Ermənistana dəstək verməyəcəyini vurğulayıblar: “Tramp administrasiyası Rusiya, İran və Çinin regional təsirini tarazlaşdırmaq üçün Bakı ilə güclü münasibətləri prioritet hesab edir, ona görə də Ermənistanın ABŞ-dan güclü dəstək almaq cəhdləri puça çıxacaq. Əvəzində Ermənistan Fransadan gələn hərbi texnikaya arxalanacaq və Avropa Birliyi ilə ticarətin artırılmasına can atacaq. Ermənistan Qərblə artan bu siyasi və müdafiə əlaqələrindən istifadə edərək, sülh danışıqlarında Bakının ən güclü tələbinə, yəni Ermənistanın cənubundan tranzit keçməsinə (Zəngəzur dəhlizi – red.) qarşı çıxmağa çalışacaq”.

    Həmçinin qeyd edilir ki, Ermənistan və Azərbaycan Moskva ilə münasibətlərində ehtiyatlı davranmağa çalışacaq. Hər iki ölkə Rusiyanın regiondakı təsirini tamamilə itirməkdən çəkinir və birbaşa qarşıdurmadan yayınacaq. “Stratfor”un proqnozuna görə, Cənubi Qafqazdakı vəziyyət 2025-ci ildə də mürəkkəb olaraq qalacaq. Regionda güclər balansı, hərbi eskalasiya riski və xarici təsirlər davamlı olaraq gündəmdə qalacaq. Nəzərə almaq lazımdır ki, “Stratfor” ABŞ-ın kölgə kəşfiyyatı sayılır. O zaman bu proqnozu da ABŞ kəşfiyyatının sızdırdığı məlumatlar kimi dəyərləndirmək yerinə düşər. Regionla bağlı hesabatda xüsusi diqqət çəkən nüans “razılıq əldə olunana qədər Bakı danışıqlarda hərbi üstünlüyündən təsir kimi istifadə etdiyinə görə regionda alovlanma potensialı davam edəcək” cümləsidir. Burada Azərbaycan aqressor və hərbi eskalasiya yolu ilə təzyiq göstərən tərəf kimi təqdim olunur. Amma Bakı hər hansı hərbi qarşıdurmada maraqlı deyil. Əksinə, yanvarın 5 və 6-sı günlərində erməni tərəfi Laçın istiqamətində mövqelərimizi atəşə tutub. Hərbi gərginliyin artmasında maraqlı olan da Ermənistan və havadarlarıdır. Azərbaycan bu il ən azı çərçivə sənədi imzalanmasını gözləyir, sülh mətnində 15 bənd razılaşdırılıb. Hesabatda ikinci detal isə Ermənistanın ABŞ-dan dəstək almayacağıdır. Tramp administrasiyası Bayden hakimiyyəti qədər Paşinyana can yandırmayacaq.

    Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyasının sədr müavini Samir Əsədli genişmiqyaslı hərbi əməliyyatları istisna edir. Onun sözlərinə görə, analitik mərkəz iki ölkənin addımlarını təhlil edərək bu qənaətə gəlib: “İnanmıram ki, regionda yeni müharibə olsun. Ermənistan silahlansa belə, döyüşməyə və yüzlərlə əsgər itirməyə hazır deyil. Onu da bilirlər ki, revanş uğur gətirməyəcək. Ümumiyyətlə, bu hərbi güclə Azərbaycana qalib gələ bilməzlər. Sadəcə, şərti sərhəddə lokal toqquşmalar, hərbi təxribatlar gözləniləndir. Məncə, bu hərəkətlənmə Avropa İttifaqının mülki missiyasının bölgədə qalmasını təmin etməyə hesablanıb. Ermənistan atəşkəsi pozur, sonra müşahidəçilərin burada daha uzun müddət qalmasına guya zərurət yaranır. Belə bir siyasi hiyləni görə bilirik. Hesabatdan da görünür ki, regionda kövrək sabitlik olduğu vurğulanır. Zənnimcə, bu il də sülh danışıqları davam edəcək. Sadəcə, yekun sülh sazişi imzalanmayacaq”.

    ABŞ-ın Ermənistana dəstəyinə gəlincə, VHP sədrinin müavini mərkəzin yaydığı proqnoza inanır: “Bəli, Bayden dönəmində olduğu qədər yardım edilməyəcək. Amma o demək sayılmır ki, Amerika Ermənistana dəstək verməyəcək. Biz Trampla bağlı tələsməməliyik. Onun komandasında antitürk kadrlar var. Elə dövlət katibi Rubionu qeyd etmək olar. Üstəlik, erməni lobbisi Amerikada təsiredici gücə malikdir. Əlbəttə, Respublikaçılar Demokratlar kimi erməni lobbisi ilə sıx işləmirlər, amma əlaqələr var. Ən azından Ermənistanda Rusiyanın təsirlərinin azaldılması nöqteyi-nəzərindən İrəvana dəstək davam etdiriləcək”.

    Emil SALAMOĞLU,
    “Yeni Müsavat” 

  • Azərbaycanlılar və qazaxlar eyni kökə, mədəniyyətə, qədim tarixi münasibətlərə və ənənələrə malikdirlər

    “Qazaxıstanlı qardaşlarımızın, bacılarımızın həmrəylik nümayişi Azərbaycan xalqının qəlbində çox böyük iz buraxdı”. Bu sözləri dövlət başçısı İlham Əliyev təyyarə qəzası ilə bağlı AZTV-yə müsahibəsində səsləndirib. Dövlət başçısı bildirib ki, o, Qazaxıstan prezidentinə minnətdarlığını ifadə etmək üçün zəng edib: “Çünki biz bilirdik və məlumat əldə etmişdik ki, qəza baş verən kimi Qazaxıstan xilasediciləri dərhal hadisə yerinə yetişdilər və insanları o dağılmış füzelyajdan çıxartmağa başlamışdılar. Öz həyatlarını risk altına atmışdılar. Çünki onlar bilmirdilər ki, növbəti partlayış olacaq, yoxsa yox. Çünki təyyarənin bir hissəsi yanmışdı və bu hissədə yana bilərdi. Amma buna baxmayaraq, onlar da əsl qəhrəmanlıq göstərmişdilər. Eyni zamanda, həkim personalının fəaliyyəti də çox qiymətli idi. Çünki yaralı sərnişinlər dərhal tibb məntəqələrinə aparıldılar və buna görə də Prezident Tokayevə mən təşəkkürümü bildirdim. Qazaxıstanlı qardaşlarımızın, bacılarımızın həmrəylik nümayişi də mən bilirəm ki, Azərbaycan xalqının qəlbində çox böyük iz buraxmışdır. Adi vətəndaşlar bizim Aktaudakı konsulluğa gələrək gül qoydular, öz münasibətlərini bildirdilər, bizimlə həmrəy olduqlarını bildirdilər. Əsl dostluq, qardaşlıq belə olar. Eyni zamanda, mən Prezident Tokayevlə söhbət zamanı Azərbaycanın istintaqla bağlı mövqeyini də bildirdim və bax, sizə dediyim məsələləri də onun diqqətinə çatdırdım ki, biz beynəlxalq ekspertizanın tərəfdarıyıq və heç cür bu məsələni Dövlətlərarası Aviasiya Komitəsinin sərəncamına verə bilmərik. Bu mövqe də anlayışla qarşılandı. Təbii olaraq, bizim dövlət qurumlarımızın nümayəndələri, komissiyanın üzvləri və rəhbərləri, prokurorluq orqanlarının nümayəndələri daim təmasdadırlar. Qazaxıstan da öz növbəsində Dövlət komissiyası yaratmışdır və Prezident Tokayev söhbət zamanı bu barədə mənə məlumat vermişdi. Onlar da təbii olaraq istəyirlər və çalışırlar ki, məsələ tam təfərrüatları ilə açılsın. Eyni zamanda, mən Prezident Tokayevə də başsağlığı verdim, çünki qəza nəticəsində altı Qazaxıstan vətəndaşı həlak olmuşdu. O da mənə başsağlığı vermişdi. Yəni, bu nə qədər ağır hadisə olsa belə, eyni zamanda, bir sınaq məsələsi idi. Yəni, bu sınaqdan kim necə çıxacaq? Mən şadam ki, yenə də bu faciəyə baxmayaraq, görürəm və əminəm ki, Qazaxıstanda da eyni fikirdədirlər. Bizim dostluğumuz, qardaşlığımız bu ağır vəziyyətdən sonra daha da gücləndi”.
     
    Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyasının sədr müavini Samir Əsədli “Sherg.az”a açıqlamasında deyib ki, Azərbaycan-Qazaxıstan münasibətlərinin qədim tarixi var. 
    Siyasi şərhçi vurğulayıb ki, azərbaycanlılar və qazaxlar eyni kökə, mədəniyyətə, qədim tarixi münasibətlərə və ənənələrə malikdirlər: 

    “Həmçinin bu iki xalqı dil və din eyniliyi də birləşdirir. Bu xalqlar Çar imperiyası və Sovet İttifaqı dönəmində vahid mərkəzdən idarə olunublar. Stalin rejimi zamanı minlərlə azərbaycanlı Qazaxıstana sürgün olunub. Qeyri-rəsmi məlumatlara görə, hazırda Qazaxıstanda üç yüz minə qədər azərbaycanlı yaşayır. İki ölkə arasındakı qardaşlıq münasibəti dəfələrlə sınaqdan çıxıb. 1990-cı il 20 yanvar faciəsi zamanı Azərbaycanın səsini dünyaya duyuranlardan biri də Qazax xalqının böyük oğlu Oljas Süleymanov idi. Sonrakı illərdə də Qazaxıstan beynəlxalq münasibətlər sistemində Azərbaycanla dost ölkə olduğunu dəfələrlə ortaya qoyub və bizim Qazaxıstana münasibətimiz də adekvatdır. Son təyyarə qəzasında qardaş ölkənin və vətəndaşlarının münasibəti də bu tarixi keçmişi, qardaşlığı möhkəmləndirən bir fakt olaraq təsdiqləndi”.