Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyası

Author: vhpadmin

  • VHP Naxçıvan MR təşkilatı Zəngəzur dəhluzi ilə bağlı müzakirə aparıb

    Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyası Naxçıvan Muxtar Respublika Təşkilatı məclisi növbəti yığıncağını keçirilib. Ramazan bayramı münasibətilə məclisüzvlərini təbrik edən MR təşkilatının sədri Abdulla Abdullayev dünyada, ölkədə və muxtar respublikada baş verən ictimai-siyasi olaylar, Zəngəzur dəhlizinin açılması ilə bağlı mövcud durum, Ermənistanla aparılan sülh danışıqları barədə geniş məruzə ilə çıxış edib.
    A.Abdullayev çıxışında siyasi proseslərdə VHP-nin mövqeyi, muxtar respublika təşkilatının və partiyanın fəaliyyəti haqda məclis üzvlərinə məlumat verib.
    Daha sonra məclis üzvlərindən Naxçıvan şəhər təşkilatının sədri Mətanət Hacıqızı, Kəngərli rayon təşkilatının sədri Pünhan Bağırzadə çıxış edərək müzakirə edilən məsələlərə münasibət bildiriblər.
    Sonda muxtar respublika təşkilatı Zəngəzur dəhlizinin açılmasının vacibliyini vurğulayıb, bunun bölgənin iqtisadi inkişafı və gələcəyi üçün önəmli olduğunu bildirib.

  • Ana dili, Türkçülük və “təhlükəsizlik çətiri”

    Tanınmış şair, jurnalist, millət vəkili Elçin Mirzəbəylini yaxşı tanımasaydım, özünün, kitablarının ruhuna bələd olmasaydım onun “Azərbaycançı olmaq lazımdır” adlı yazısı məni bu qədər təəccübləndirməzdi.

    Əslində, məqalə xoş bir niyyətlə yazılıb. Elçin Mirzəbəyli “Yeni Dünya Düzəni” adı altında dünyada və bölgəmizdə gedən proseslərin alt qatından xəbərsiz, “fundamental nəzəri bilikləri və siyasi təcrübəsi” olmayan adamların bəsit və bəzən də ziyanlı çıxışlarının çaşqınlq yaratdığını vurğulayır və haqlı olaraq bunu tənqid edir.
    Türkiyədə baş verən hadisələri ürək ağrısı ilə izləyir və siyasi partiyaların hakimiyyət uğrunda mübarizələrinin Türkiyə cəmiyyətini qarşı-qarşıya qoymasına üzülürük. Demokratiyanın və milli birliyin qorunması bu gün təkcə Türkiyə üçün deyil, Türkiyəyə örnək kimi baxan bütün türk dünyası üçün son dərəcə önəmli və həyati məsələdir. Buna görə də Azərbaycan mətbuatı hadisələrə təmkinli yanaşmalı və “Ərdoğançılar”, İmamoğluçular” cəbhələrinə bölünməmlidirlər.
    Seçimi türk milləti edəcəkdir. O da məlumdur ki, son yüzildə azadlıq və bütövlüyümüzün əsas təminatlarından biri olan Türkiyə-Azərbaycan əməkdaşlığı siyasi partiaların qərarına yox, böyük ənənəsi olan dərin dövlət təfəkkürünə, milli şüura və qardaşlıq duyğusuna əsaslanır. Buna görə də ayrı-ayrı adamların və ya qruplların fikri bu ənənəni dəyişdirə bilməz.
    Elçin bəyin yazısında məni təəccübləndirən cəhət toxunduğu bu ciddi mövzuya gözlənilmədən Ayaz Salayevin cəmiyyətdə müzakirələrə səbəb olan və qınaqla qarşılanan televiziya mübahisələrini qoşması və Ayaz Salayevin “insan öz taleyini yaşadığı ölkənin taleyindən ayırmamalıdır” sözünü yazısının əsas motivinə, Ayaz Salayevi isə millətinin taleyinə bağlılıq və milli idenitikliyin yüksəlməsi nümunəsinə çevirməsi, bunu “Azərbaycançı olmaq” çağırışı ilə əlaqələndirməsidir. Məncə ölkənin taleyinə bağlı olmağın əsas şərtlərindən biri o ölkə xalqının ana dilinə bağlı olmaqdır. Elçin Mirzəbəyli yazır: “Ətrafımızda baş verənləri dəyərləndirmənin sadə bir düsturu var: Azərbaycançı olmaq lazımdır! Vəssalam!”
    Heç bir Azərbaycan vətəndaşı bu “düstura” etiraz etməz. Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətindən başlayaraq Azərbaycançılığın, əsas ideoloji xətt olaraq, milli taleyimizdəki rolu bəllidir. Lakin nəzərə almalıyıq ki, XXI yüzil “türk əsri” sayılır və Azərbaycan “oz ailəsinə”, yəni türk dünyasına qovuşduqdan sonra sovet dönəmində yasaq edilmiş Türkçülük ideyasından kənarda qala bilməz. Hələ keçən əsrin altmışıncı illərindən başlayaraq Türkçülük reabritasiya olunaraq, milli şüurun başlıca hərəkətverici qüvvəsinə və böyük Türk ailəsinin əsas idealoji xəttinə, mənəvi gücünə çevrilir. Azərbaycançılıq Quzeyli- Güneyli azəbaycanlıları birləşdirdiyi kimi, Türkçülük də Türk dünyasını birləşdirən inkaredilməz bir “düstur”dur. Buna görə də Azərbaycançılıq Türkçülüyü və türk milli kimliyimizi inkar etmir; bunların birini qabardıb,digərini pərdə arxasında qoymaq olmaz və Azərbaycançılıq dan sonra “vəssalam” deməklə də mövzu qapanmır.
    Elçin bəy deyə bilər: yazıda mənim belə bir niyyətim yoxdur, “Milli varlığımızı və iradəmizi ifadə etməyin yeganə yolu milli identikliyimizi qorumaq yolu ilə Türk Dövlətləri Təşkilatını gücəndirmək və qlobal təhlükəsizlik çətirinə çevirməkdən ibarətdir” sözlərini də mən yazmışam. Düzdür, yazmısan. Lakin sən Türkçülüyü kənara qoyub bu təşkilatı necə gücləndirə bilərsən? Deməli, hər bir türk dövləti öz özəl dəyərlərini “özbəkliyini”, “qazaxlığını” və s. qorumaqla böyük Türkçülük şüüuruna yiyələnməli, onu inkişaf etdirməlidir. Məqalədə “Vəssalam!” sözü ilə müəllif həm də “milli identikliyimizin” sərhədlərini cızmağa çalışır və bunu məhz Ayaz Salayev nümunəsində görür.
    Bir sənət adamı kimi hörmət etdiyim Ayaz Salayevlə ana dilinin və ana dilli məktəblərin qorunması ətrafında ilk debat mənimlə olmuşdu. Sonra bu söhbətə başqaları da qoşuldu. Elçin Mirzəbəyli “populist ritorika ədalətli və real yanaşmanın qənimidir” cümləsi ilə öz seçimini edir, ona görə ana dili tərəfdarları “populist ritorika” ilə məşğuldurlar, Ayas Salayev isə ədalətli və real yanaşmanın təmsilçisidir və bizlər onun qənimiyik. Bu yerdə hörmətli millət vəkilindən soruşuram sən ana dilli məktəblərin müdafiəsini hansı haqla, hansı məntiqlə, hansı vətəndaş yanaşması ilə “populist ritorika” hesab edirsən?
    “Ayaz Salayevlərin sayı azaldıqca Balaəlilərin sayı artacaq”. Bu da Elçin bəyin sözüdür. Bu cümlədə hörmətli millət vəkili ana dilli məktəblərimizi aşağladığının fərqində deyil.
    Ayaz Salayev istedadlı adamdır, dostumuzdur və ona olan kobud hücumları mən də pislədim. O cür düşünmək və danışmaq onun haqqıdır. Lakin bu mövqeyi “ölkənin taleyinə bağlılıq” və uşaqlarımızın seçə biləcəyi yol kimi təbliğ etmək yanlışdır. Ayaz Salayev və bir sıra sənətkarlarımız, (o cümlədən Anar, Maqsud və Rüstəm İbrahimbəyovlar, Fikrət Qoca, Əkrəm Əylisli, Məmməd İsmayıl və başqaları) vaxtilə Moskvada xüsusi sənət kurslarında təsil alıb ədəbiyyat və mədəniyyətimizin inkişafında əhəmiyyətli rol oynayıblar, Onların yarısı orta məktəbdə Azərbaycan dilində oxuyub, yarısı rus dilində. Deməli, burada həlledici amil dil yox, istedaddır. Yəni Ayaz Salayevin istedadı rus dilində təhsil alması ilə bağlı deyil. Balaəlilər də bu millətin övladlarıdır və bu adın lağ hədəfi olmasını istəmiriksə ana dilli məktəblərimizin səviyyəsini qaldirmalıyıq, uşaqlarımızı və valideyinlərimizi qonşu dövlətin dilinin və başqa yabançı dillərin aşiqinə çevrilməməliyik.
    “Son 10 il ərzində toplumsal intektual və mədəni səviyyəmizin haradan hara endiyini nəzərə alsaq, bizi bir müddət sonra mənəvi deqradasiyanın dibimə enmək kimi bir təhlükəni” görən və bundan narahat olan Elçin Mirzəbəylinin bunun qarşısını Salayevlərin sayının azalması ilə əlaqəələndirməsi Ayazın Azərbaycan televiziyalarında “Mən fəxr edirəm ki, rus dilində oxumuşam” deyə qışqırmasına haqq qazandırmaqdır, bu milli identikliyi gücləndirmək yox, məhv etmək yoludur və Azərbaycançılığa ciddi təhlükədir. Belə çıxır ki, biz mənəvi deqradasiyadan qaçmaq və Azərbaycançılığı qorunmaq istəyiriksə Ayaz Salayevlərin yolunu getməli və dilimizi “türk dili təhlükəsindən” qorumalıyıq.
    Milli dəyərlərə qarşı olan heç bir söz ədalətli ola bilməz. Öz Konstitutsiya hüquqlarını, ana dilini qorumaq mövqeyini “populist ritorika” saymağın özü də Azərbaycançı olmaq istəyi ilə daban-dabana ziddir.
    Mənim ana dilli məktəbləri inkişaf etdirmək, qorumaq, uşaqlarımızı ana dilində oxutmaq haqqında dediklərimə bəziləri millətçilik damğası vurur. Bir daha təkrarlayıram mən uşaqlarımızın xarici dilləri öynənəsini alqışlayıram, lakin ana dilinin hesabına yox!
    Xalqların ana dili qorunmalıdır, düzdür. Lakin yüzillərlə ana dilinə ərəb, fars, rus, Avropa sözləri axanda susan xalqın qardaş xalqalrın dilindən gələn 10-15 kəlməyə qarşı cəbhə açması anormallıqdır və tütk dövlətlərinin inteqrasiyasini istəməyənlərin yad təbliğatı altında formalaşmış türk düşmənçiliyi siyasətidir.
    Sabir Rüstəmxanlı
    Xalq şairi,
    Azərbaycan Dil Qurumunun başqanı

  • Tənzilə Rüstəmxanlı Neftçala rayonunda vətəndaş qəbul keçirib

    Milli Məclisin deputatı Tənzilə Rüstəmxanlı Neftçala rayonunda növbəti qəbul keçirib.
    Deputatla görüşə gələn sakinlər işsizlik, sosial yardım, əlillik dərəcəsinin təyinatı, əlil arabası, həmçinin yol, qaz, işıq, örüş sahələri ilə bağlı problemləri deputatın diqqətinə çatdırdılar. Vətəndaş qəbulu zamanı Tənzilə xanım qaldırılan problemlərilə əlaqədar müvafiq dövlət qurumları ilə telefon əlaqəsi yaradıb və bir çox məsələlərin həlli istiqamətində müsbət nəticələr əldə edilib. Qəbula gələn vətəndaşların, xüsusi ilə şəhid valideynlərinin, qazilərin arzu və istəklərinə operativ münasibət bildirdiyinə, onlara ayırdığı xüsusi diqqətə görə Tənzilə Rüstəmxanlıya öz dərin minnətdarlıqlarını bildirdilər.

  • Fəzail İbrahimli Təzə Alvadıda sakinlərlə görüşüb

    Milli Məclisin deputatı Fəzail İbrahimli Masallı rayonunda sakinlərlə görüş keçirib. Rayonun  Təzə Alvadı kəndindəTəzə Alvadı  kənd ərazi inzibati dairəsində keçirilən görüş Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı  Elşad Əhədovun abidəsinin ziyarət edilməsi ilə başlayıb. Daha sonra Təzə Alvadı inzibati ərazi dairəsinə daxil olan Təzə Alvadı, Naşəkənarı və Əhmədli kəndlərinin sakinləri deputat tərəfindən qəbul edilib. Görüşdə sosial və kənd infrastrukturu ilə bağlı məsələlər qaldırılıb. F.İbrahimli hər bir vətəndaşı ayrı-ayrılıqda dinləyərək qaldırılan problemlərin həlli üçün müvafiq qurumlar qarşısında məsələ qaldıracağını bildirib.

     

  • Revanşistlər Bakıya qarşı toplanır – bu gün İrəvanda…

    Bu gün – martın 13-də İsveçrənin Ermənistandakı səfirliyi qarşısında mitinq təşkil olunacaq. Səbəb nə olsa yaxşıdır? Məsələ ondadır ki, 2024-cü ilin dekabrında İsveçrə parlamentinin aşağı palatası – Milli Şura yerli hökuməti “Dağlıq Qarabağ münaqişəsi”nin sülh yolu ilə həllinə həsr olunmuş beynəlxalq konfrans təşkil etməyə çağıran qətnamə qəbul edib.

    Uydurma “artsax”ın qondarma “parlamenti”nin bununla bağlı “bəyanatı”nda deyilir: “2025-ci il martın 18-də bizim üçün çox vacib olan bu məsələ İsveçrə parlamentinin yuxarı palatası – Kantonlar Şurasında müzakirə olunacaq. Bununla əlaqədar, martın 13-də saat 13:30-da İsveçrənin Ermənistan Respublikasındakı səfirliyi qarşısında mitinq təşkil olunacaq. Bu aksiyada biz aşağı palatanın atdığı addımlara görə İsveçrə Parlamentinə minnətdarlığımızı bildirəcək, yuxarı palatanı da qətnamə qəbul etməyə çağıracağıq. Habelə İsveçrə hökumətini “artsax” sakinlərinin geri qaytarılması üçün öz neytral rolundan istifadə etməyə çağıracağıq”.

    Əvvəla, Ermənistanda hələ də mifik “artsax”ın hansısa “institutları”nın qalması, görəsən, nədən xəbər verir? Niyə onlar ləğv edilmir, əksinə, yığışıb bəyanat vermələrinə şərait yaradılır? Yeri gəlmişkən, Nikol Paşinyan daxil, hökumətinin aparıcı üzvləri bu “”institutları”nın ölkənin təhlükəsizliyinə təhdid yaratdığını bildiriblər. Hanı bəs? İkincisi, bu mitinqlər nəyi dəyişəcək? İsveçrə Azərbaycan və Ermənistan arasında nə dərəcədə neytral vasitəçi ola bilər, əgər rəsmi Bakı vasitəçiyə, ümumiyyətlə, ehtiyac görmürsə?

    Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyasının sədr müavini Samir Əsədli “Yeni Müsavat”a bildirdi ki, İsveçrə parlamentinin aşağı palatasının qətnaməsi ermənilər tərəfindən çox şişirdilib. Partiya funksioneri dedi ki, qətnamə konfrans keçirməyə çağırışdır və yuxarı palatanın bu niyyəti dəstəkləməsi xahiş olunur. S.Əsədli vurğuladı ki, ermənilər indi ən kiçik dəstəyə belə möhtac olduqlarını hiss etdirirlər: “Yəni İsveçrə parlamentinin aşağı palatasında erməni lobbisinin təsir elementləri hiss olunur. Avropada erməni lobbisi fəaldır və ayrı-ayrı parlamentlərə nüfuz etməyə can atırlar. Məsələn, Niderland, Lüksemburq, elə İsveçrə kimi ölkələrin deputatlarını kampaniyaya cəlb edirlər. Məncə, burada böyütməli hadisə yoxdur. İsveçrəli deputatlar Qarabağın xəritədə yerini belə bilmirlər. Biz belə kampaniyaların çox şahidi olmuşuq. Təbii ki, Azərbaycan parlamentindən İsveçrə parlamentinə məktub göndərilə bilər”. S.Əsədli ermənilərin çağırışlarının nəticə verəcəyini gözləmir: “Hətta Bayden kimi ermənipərəstin dövründə Konqresə çoxsaylı qətnamələr, qanun layihələri təqdim olunmuşdu. Heç biri keçmədi. Eləcə də İsveçrənin parlamentində yuxarı palata bu bəyanatları eşitməyəcək. Hətta qətnamə qəbul edilsə belə mənasızdır. Deyək ki, konfrans təşkil olundu, bunun nəticəsi nədir? Sadəcə, piar, səs-küy salmaq cəhdləri. Görün nə günə qalıblar ki, konfrans təşkili üçün yalvarırlar, aksiya keçirirlər”. VHP rəsmisi sonda əlavə etdi ki, Ermənistan hakimiyyəti İsveçrənin İrəvandakı səfirliyi qarşısında mitinq keçirilməsinə mane olmalıdır: “Çünki Simonyan özü etiraf edib ki, “artsax”ın fəaliyyəti ölkənin milli təhlükəsizliyinə təhdiddir. O zaman, bunun qarşısı alınmalıdır. Son vaxtlar Ermənistan parlamentində də qondarma bayrağı görmək olur. Bu da yolverilməzdir və Paşinyan iqtidarının qeyri-səmimiliyidir. Ümumiyyətlə, Ermənistanda “artsax” adı ilə yığıncaqların keçirilməsi qadağan olunmalıdır”.

    Emil SALAMOĞLU,
    “Yeni Müsavat”

  • Tramp öz hakimiyyəti dövründə keçmiş administrasiyası tərəfindən imzalanmış sənədlərə əməl etməyəcək

    ABŞ-nin sərhəd və gömrük nəzarəti üzrə mütəxəssisləri Ermənistana gəlməyib. Bu barədə Ermənistan xarici işlər nazirinin müavini Paruyr Ovanesyan açıqlamasında deyib. Nazir müavini bunun da ABŞ-da administrasiyanın dəyişməsi ilə əlaqədar olduğunu bildirib. ABŞ-nin keçmiş dövlət katibi Entoni Blinken yanvarın 14-də erməni tərəfinə söz verib ki, gömrük və sərhəd təhlükəsizliyi məsələləri üzrə xüsusi təyinatlı qrup gələn həftə sərhədlərin möhkəmləndirilməsi üçün birgə işləmək üçün İrəvana gedəcək. Xüsusən də hər iki ölkənin qanunverici orqanları sənədi ratifikasiya etməyib. Blinken bu vədi ABŞ və Ermənistan arasında “Strateji Əməkdaşlıq haqqında Xartiya”nı imzaladıqdan sonra verib. Hətta o zaman əvvəlki administrasiyanın işinin bitməsinə bir həftə qalmış “müqavilə”nin bağlanması suallar doğurmuşdu. Xüsusən də hər iki ölkənin qanunverici orqanları sənədi ratifikasiya etməyib. Müqavilənin bəndlərindən biri “dezinformasiya”ya qarşı mübarizədə erməni mediasına və QHT-lərə dəstəkdir. Bununla belə, USAID vasitəsilə “demokratiya” və media da daxil olmaqla bütün axınlar dayandırılıb. Lakin Ermənistan iddia edir ki, Amerika sərhədçilərinin gəlişi ilə bağlı razılaşma qüvvədə qalır, lakin vaxtı hələlik məlum deyil. Belə olan halda amerikalılar Ermənistan-İran sərhədinə gəlməlidirlər. İrəvan əmin edir ki, məsələ İranla razılaşdırılıb, baxmayaraq ki, Tehran bundan əvvəl qərardan məntiqi narahatlığını ifadə edib. Yəni yanvarın 1-də Rusiya sərhədçiləri İranla sərhəd-keçid məntəqəsinə nəzarəti tam ermənilərə verib. Eyni zamanda Ermənistanın cənubunda Amerika kəşfiyyatçı manevr qrupları fəallaşıb. Ağ Evdə prioritetlərin yenidən nəzərdən keçirilməsini nəzərə alaraq, Donald Tramp administrasiyasının demokratların vədini yerinə yetirib-yetirməyəcəyi böyük sual altındadır. Paşinyan Vaşinqtonun tələbi ilə Rusiya sərhədçilərini geri çəkəsə də  amerikalıların özləri isə Ermənistan sərhədlərinə nəzarətə kömək etmək vədlərini yerinə yetirməyə tələsmirlər. Bu cür “razılaşmalar” Ermənistanla İran arasında münasibətlərdə daha da gərginlik yaradır.
     
    Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyasının sədr müavini Samir Əsədli “Sherg.az”a deyib ki, ABŞ və Ermənistan arasında strateji tərəfdaşlıq haqqında saziş keçmiş Bayden administrasiyası zamanı imzalanıb. Siyasi şərhçi bildirib ki, Donald Tramp adminstrasiyası tərəfindən Bayden administrasiyası dövründə imzalanmış sənədlərin, verilmiş sözlərin icra edilməyəcəyi gözlənilir: 
    “Bu vədlər həm də Ukrayna ilə bağlıdır. Son günlər ABŞ prezidenti D.Trampın bəyanatları, atdığı addımlar onu deməyə əsas verir ki, Trampın bir çox məsələlərə yanaşması fərqlidir. Tramp öz hakimiyyəti dövründə keçmiş administrasiyası tərəfindən imzalanmış sənədlərə əməl etməyəcək. Adətən, Amerikada dövlət ənənəsi elədir ki, imzalanmış razılaşmalar, verilən qərarlar hakimiyyətlər dəyişsə belə icra olunur. Amma Trampın hakimiyyəti dövründə bu ənənənin tətbiq olunması istisnadır. Həm bu amil, həm də sözügedən sənədlərin ratifikasiya olunmaması onu deməyə əsas verir ki, ABŞ-Ermənistan arasında imzalanmış sazişin tətbiq olunması, o cümlədən amerikalı sərhəd və gömrük nəzarəti üzrə mütəxəssislərin Ermənistana gəlişi reallaşmaya bilər”.

  • Ermənistan özünü “yandırdı” – 50 gün keçsə də…

    Bölgəyə yerləşməli olan amerikalı sərhədçilərdən hələ də xəbər yoxdur; analitiklər İrəvanı nələr gözlədiyini açıqladılar

    Bəllidir ki, bu il yanvarın 14-də, Donald Trampın yeni prezident qismində andiçməsindən cəmi 6 gün öncə Vaşinqtonda ABŞ-Ermənistan Strateji Tərəfdaşlıq Xartiyası imzalanıb.

    O da məlumdur ki, rəsmi İrəvan bunu xarici siyasətin mühüm uğuru, hətta az qala, Amerikadan ölkəsinə təhlükəsizlik zəmanətini almaq kimi təqdim etmişdi. İmzalanma mərasimindən sonra o vaxt dövlət katibi Entoni Blinken bildirmişdi ki, Birləşmiş Ştatların Gömrük və Sərhəd Təhlükəsizliyi komandası (əslində hərbi təyinatlı qrup) “Ermənistanın sərhəd təhlükəsizliyi potensialını inkişaf etdirmək” üçün yaxın həftələrdə bu ölkəyə gələcək. Lakin üstündən 2 aya yaxın (50 gün) vaxt keçsə də, amerikalı sərhədçilərdən hələ də xəbər yoxdur. Ötən həftəsonu bu mövzuda danışan Ermənistanın Dövlət Gəlirləri Komitəsinin sədr müavini Rafael Gevorkyan gecikmə faktını təsdiqləsə də, əlavə şərh verməyib. Çünki əlavə ediləsi bir şey də yox.

    Xarici analitiklərdə də belə qənaət var ki, Tramp administrasiyası Bayden hökumətinin Ermənistanla imzaladığı 14 yanvar anlaşmasından geri çəkiləcək. Yəni amerikalı kəşfiyyat qrupu, ümumiyyətlə, gəlməyə bilərmi? Bu, ABŞ tərəfindən nəyin siqnalıdır? Tramp hökuməti Ermənistanla imzalanmış tərəfdaşlıq xartiyasını həmişəlik unutdumu? Bütövlükdə Tramp komandasını hazırda Ermənistan nə dərəcədə maraqlandırır?

    Ümumiyyətlə, ABŞ-ın yeni seçilmiş prezidenti Donald Trampın dövründə ikitərəfli xartiyanın müddəalarının həyata keçirilmə perspektivi məsələsi açıq qalır. Bütün hallarda ABŞ-ın respublikaçı prezidentindən erməni maraqlarını qorumaq üçün Bayden və komandası kimi, Azərbaycana münasibətdə açıq addımlar atacağını gözləmək ağılsızlıq olardı. Demokratlar hətta strateji mövqelərdə belə Bakıya müəyyən güzəştlərə getməyə bilməyiblər. Artıq Azərbaycan öz suverenliyi üçün optimal təhlükəsizlik dairəsi yaradıb. Bakının regional siyasi kursunun davam etdiriləcəyinə də şübhə yoxdur. Amma Trampın başqa prioritetləri var. Digər maraqlı məqam odur ki, Tramp bu xartiyaya veto qoymasa da, ona məhəl verməyə bilər.

    Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyasının sədr müavini, professor Elxan Mirzəyevin fikrincə, Tramp hakimiyyətinin başı Ukraynaya və Avropa Birliyinə qarışıb, Cənubi Qafqaz prioritet deyil. Onun sözlərinə görə, ABŞ lideri indiyə qədər bölgə haqda heç nə deməyib və görünür ki, Tramp Cənubi Qafqazı sonraya saxlayıb: “Onun Bayden barəsində ağır ifadələrini nəzərə alsaq, Ermənistanla imzalanmış xartiyanı da bir kağız saydığını ehtimal edə bilərik. Tramp Zelenski ilə mübahisəsi zamanı da Baydenə sərt sözlər dedi və ona nifrətini gizlətmədi. Ona görə də Ermənistanla keçmiş hakimiyyətin imzaladığı sənəd indi Trampı bir o qədər maraqlandırmır”.

    Professor hesab edir ki, Paşinyan hakimiyyəti narahatdır və Rusiya Federasiya Şurasının sədri Valentina Matviyenkonun İrəvan səfəri onları sevindirir: “Səfərin məqsədi haqda verilən məlumat da maraqlıdır. Qeyd olunur ki, bu səfər Rusiya ilə Ermənistan arasında dövlətlərarası münasibətlərə təkan vermək xarakteri daşıyır. Deməli, Paşinyan komandası siyasi konyukturanı dəyişməyə başlayır. Ermənistan anlayır ki, Amerikadan Bayden dövründə olduğu qədər dəstək görməyəcək, nə qədər gec deyil, Rusiya ilə əlaqələri yaxşılaşdırmaq lazımdır. O ki qaldı amerikalı sərhədçilərin gəlişinə, bunun reallaşması istisna deyil. Sadəcə, zaman məsələsidir. Tramp bu sənədin icrasına gec baxacaq”.

    Xatırladaq ki, hərbi əməkdaşlıq çərçivəsində ABŞ və Ermənistan Almaniyanın Hohenfels şəhərində ABŞ hərbi bazasında keçirilən “Birgə Qərar-2025″ təlimində iştirak edib. Təlim zamanı Ermənistan Müdafiə Nazirliyinin tibb personalı və ABŞ Milli Qvardiyaçıları döyüş meydanında tibbi müdaxilə ssenarilərini sınaqdan keçirmək üçün birgə fəaliyyət göstəriblər. Rusiya Xarici Kəşfiyyat Xidməti (SVR) təlimlə bağlı açıqlamasında Qərbin Cənubi Qafqazda təsirini artırmaq cəhdlərinə “ABŞ Ermənistanı özünə tabe etməyə çalışır” ifadəsi ilə reaksiya verib. Rusiyanın “Tass” xəbər agentliyi də təlimin Almaniyadakı ABŞ bazasında keçirilməsinin özlüyündə bir mesaj olduğunu bildirərək, İrəvanın Qərbə yaxınlaşdığını və bunun Moskva üçün narahatlıq doğuran hadisə olduğunu vurğulayıb.

    Emil Salamoğlu,
    “Yeni Müsavat”

  • Tehran hökuməti Azərbaycanla normal münasibətlər qurmalı, insanlara öz dillərində təhsil almağa imkan verməlidir

    İranda Azərbaycan əleyhinə təbliğatın əsas simalarından olan Əli Əkbər Raefipurun şagirdlərindən biri olan Behbud Kaboli X hesabında Azərbaycanın Tehrandakı səfiri Əli Əlizadənin “Azərbaycan musiqisi valehedicidir. Təbrizdən eşitmək çox xoşdur” paylaşımına qərəzli münasibət bildirib. Behbud Kaboli Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə dil uzatmaqdan da çəkinməyib: 
    “Cənab səfir, özünüzə saxta mədəniyyət düzəltməyin. Şimali Azərbaycan böyük İranın geniş ərazisinin bir hissəsi olub və olacaq. Bu musiqi də Təbrizdən səslənən əsl İran musiqisidir. Əgər ruslar Şimali Azərbaycanı ayırmasaydılar, indi siz İran vətəndaşı idiniz. Əlbəttə, gələcəkdə İran vətəndaşı olacaqsınız”.

    Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyasının sədr müavini Samir Əsədli “Sherg.az”a deyib ki, son günlər sosial şəbəkələrdə Güney azərbaycanlı şagirdlərin Ana dili günü ilə bağlı səsləndirdikləri musiqi İran rəsmiləri ilə yanaşı, bir sıra din və mədəniyyət xadimlərinin də qəzəbinə gəlib. Ekspert vurğulayıb ki, İranın irtica rejimi və ona xidmət edənlər bilirlər ki, İranda 40 milyondan artıq Azərbaycan türkü yaşayır: 
    “İran Konstitusiyasında təsbit olunub ki, hər bir xalq öz ana dilində təhsil ala bilər. Ancaq bu hüquq yeganə olaraq Azərbaycan türklərinə şamil olunmur. Azərbaycan türklərinə öz ana dillərində tədrisə imkan vermirlər. Bununla da, Azərbaycan türklərini öz mədəniyyətlərindən, kimliklərindən, adət-ənənələrindən, milli dərkindən uzaqlaşdırmağa çalışırlar. Amma bunun qarşısını ala bilmirlər. İrandakı soydaşlarımız öz dilinə, mədəniyyətinə, soy-kökünə bağlıdır. Ona görə də imkan düşdükcə, öz ana dilimizdə musiqilər ifa edirlər. İranın irtica rejimi və ona qulluq edənlər isə öz nifrətlərini, kinlərini büruzə verirlər. İran hakimiyyəti dərk etməlidir ki, bütün təzyiqlərə, basqılara rəğmən, azərbaycanlılar öz mədəniyyətinə, keçmişinə, milli kimliyinə bağlıdırlar. Hər zaman da bunu göstərəcəklər”.
     
    Siyasi şərhçi qeyd edib ki, tarixi Azərbaycan əraziləri Gülüstan və Türkmənçay müqavilələri ilə Rusiya və İran imperiyaları arasında iki hissəyə bölünüb:
     “İran rejimi heç bir halda fikirləşməsin ki, Güney Azərbaycan onların torpağıdır. Ora farsistan yox, Azərbaycandır. Bütöv Azərbaycanın bir parçasıdır. İranda yaşayan 40 milyon Azərbaycan türkü öz müqəddəratını həll etmək hüququna malikdir. Bunu nə vaxtsa reallaşdırmağa çalışacaqlar. Güney Azərbaycan ya müstəqil olacaq, ya da Azərbaycan Respublikasına birləşəcək. Ana dili günü ilə şagirdlərin səsləndirdiyi musiqi Əli Əkbər və Behbud kimi şəxslərə verilən ən layiqli cavabdır. Bundan gözəl cavab ola bilməz. Tehran hökuməti Azərbaycanla normal münasibətlər qurmağa çalışmalıdır. Bu iyrənc yanaşmanı kənara qoymalıdır. İnsanlara öz dillərində təhsil almağa imkan verməlidirlər. Müasir dünya ilə ayaqlaşmalı, insan haqq-hüquqlarına hörmət qoymağı bacarmalıdırlar. Belə üsullarla xalqın qarşısını ala bilməzlər”.
    Şərq qəzeti

  • Sabir Rüstəmxanlı: Bəxtiyar Vahabzadə Azərbaycan mədəniyyətini türk dünyasında layiqincə təmsil edən böyük şəxsiyyət idi

    “Azərbaycan xalqının görkəmli qələm ustası Bəxtiyar Vahabzadə mənim üçün müəllim və həqiqi dost idi. O, Azərbaycan mədəniyyətini türk dünyasında layiqincə təmsil edən şəxsiyyətlərdən biri olub”.

    Bunu xalq şairi Sabir Rüstəmxanlı Ankarada AZƏRTAC-la müsahibəsində Beynəlxalq Türk Mədəniyyəti Təşkilatının (TÜRKSOY) xətti ilə “Bəxtiyar Vahabzadənin Anım ili”nin başlanmasını şərh edərkən söyləyib.

    Onun sözlərinə görə, Azərbaycanın görkəmli nümayəndəsinin bu il 100 illik yubileyinin qeyd olunması qardaş Türkiyə ictimaiyyətini Azərbaycan ədəbiyyatının zəngin irsi barədə məlumatlandırmaqda daha bir imkan yaradır.

    “Təəssüflər olsun ki, Türkiyənin geniş oxucu auditoriyasının Azərbaycan yazıçı və şairləri barədə məlumatları azdır. Bəxtiyar Vahabzadə istisnadır, onu tanıyır və əsərlərindən sitatlar gətirirlər”, – deyə S.Rüstəmxanlı söyləyib. O, B.Vahabzadənin türk dünyasının tarixi barədə bir sıra dəyərli əməyini də xatırladıb.

    Bildirib ki, şair və dramaturq Bəxtiyar Vahabzadə Azərbaycan xalqına Stalin repressiyalarının dəhşətli xatirələrini unutmaqda töhfəsini verib. “Onun vətəndaş mövqeyi və poeziyası gənclərin vətənpərvərlik ruhunda tərbiyə olunmasında əvəzedilməz rol oynayır (aktuallığını itirmir)”, – deyə o, “Gülüstan” poemasının və “Ana dili” şeirinin populyarlığını xatırladaraq vurğulayıb.

    S.Rüstəmxanlı B.Vahabzadəni Azərbaycanın mərd ziyalılarından biri adlandıraraq, onun 1990-cı illərin sonlarında milli hərəkatı dəstəkləməkdən və Azərbaycan xalqını birliyə səsləməkdən çəkinmədiyini vurğulayıb.

    “Bəxtiyar Vahabzadə əsərlərində və həyatı boyunca milli kimliyə, türk dünyasının mənəvi oyanışına çağırış edərək Azərbaycanda milli birliyə dəvət edib. O, türk dünyasının gələcək nəsilləri üçün daim nümunə olub və olacaq”, – deyə S.Rüstəmxanlı qeyd edib.

    Xalq şairi “Bəxtiyar Vahabzadənin Anım İli”nin keçirilməsi təşəbbüsünə görə TÜRKSOY-a təşəkkürünü bildirib.

    Ramin Abdullayev

    AZƏRTAC-ın xüsusi müxbiri

    Ankara

  • İran bu dəfə Azərbaycana gerçək dost əli uzadır

    Tehranın yanlış siyasəti səbəbindən yaşanan gərginliklər dünyada və regionda baş verən hadisələrin fonunda azalmış kimi görünür
     
    İran Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı məsələyə konstruktiv münasibət göstərərsə, bu, gələcəkdə münasibətlərin daha dinamik xarakter almasında rol oynaya bilər
     
    Baş nazir Əli Əsədov İrana işgüzar səfəri çərçivəsində Prezident Məsud Pezeşkianla görüşüb. Görüşdə Azərbaycan-İran əlaqələrinin dostluq və mehriban qonşuluq prinsipləri əsasında inkişaf etdirilməsi, qarşılıqlı faydalı əməkdaşlığın yeni məzmunla zənginləşdirilməsi ilə bağlı məsələlər ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb. Azərbaycan ilə İran arasında nəqliyyat, energetika və neft-qaz sahələrində həyata keçirilən layihələrin icrası ilə bağlı məsələlər nəzərdən keçirilib. Üçüncü Xəzər İqtisadi Forumunun əhəmiyyəti vurğulanaraq, Azərbaycanın Xəzər dənizinə sülh, dostluq və əməkdaşlıq dənizi kimi baxdığı bir daha diqqətə çatdırılıb. Həmçinin regiondakı yeni reallıqlar nəzərə alınaraq aktual məsələlər müzakirə olunub.
     
    Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyasının sədr müavini Samir Əsədli “Sherg.az”a deyib ki, bölgənin sabitliyi, gələcək təhlükəsizlik tədbirlərinin gücləndirilməsi üçün İran-Azərbaycan dostluğu önəmli amildir. Ekspertin sözlərinə görə, Azərbaycan-İran münasibətlərində inkişaf tempi müşahidə olunur:
     “Tehranın yanlış siyasəti səbəbindən müəyyən dönəmdə yaşanan gərginliklər dünyada və regionda baş verən hadisələrin fonunda azalmış kimi görünür. İrandakı səfirliyimizə terror hücumu isə ümumiyyətlə, münasibətlərimiz üçün çox ağır məsələ oldu. Ancaq bütün bu keşməkeşlərə baxmayaraq, iki dövlət arasında münasibətlərin yaxşılaşması və əlaqələrin daha yüksək səviyyəyə çatdırılması istiqamətində işlər gedir. İndi İran-Azərbaycan münasibətləri Tehranda Azərbaycan səfirliyinə qarşı terrordan sonrakı dövr ərzində olduğu gərginlikdən xeyli dərəcədə uzaqdır. Elə bunun özü yeni bir mərhələnin başlayacağını söyləməyə əsas verir”.
     
    Analitik əlavə edib ki, istisna etmək olmaz ki, İranın indiki şəraitdə daha yumşaq və konstruktiv münasibət sərgiləməsi müəyyən qədər impulsiv xarakter daşıya bilər: 
    “Hazırda bölgədə Qərbin, NATO-nun, Amerikanın öz aktivliyini mümkün qədər artırmağa çalışdığı bir dövrdə İran fərqinə varır ki, Azərbaycan bu siyasətin və müdaxilənin ləngidilməsində, qarşısının alınmasında maraqlıdır. Ancaq münasibətlərin daha da dərinləşməsi istənilirsə, burada İrandan çox şey asılıdır. Tehran müharibədən sonra Azərbaycanın yaratdığı reallıqların qəbul olunmasına xeyli dərəcədə dözümlü yanaşmağı bacarmalıdır. Tehran Zəngəzur dəhlizi ilə bağlı məsələyə konstruktiv münasibət göstərərsə, bu, gələcəkdə münasibətlərin daha dinamik xarakter almasında rol oynaya bilər”.